Theo Reuters, Ủy ban châu Âu (EC) ngày 7/4 đã chính thức công bố mức giá đầu tiên cho chứng chỉ thuộc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Mức giá được ấn định cho quý I/2026 là 75,36 euro cho mỗi tấn CO₂ tương đương.
Đây là lần đầu tiên các nhà nhập khẩu hàng hóa có cường độ phát thải cao phải đối diện với một chi phí carbon cụ thể, thay vì chỉ dừng ở các báo cáo mang tính kỹ thuật. Khoản phí này sẽ được áp trực tiếp lên lượng phát thải “nhúng” trong hàng hóa khi đưa vào thị trường châu Âu, tạo ra tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
CBAM đã chính thức bước vào giai đoạn vận hành từ ngày 1/1/2026. Theo quy định, các nhà nhập khẩu 6 nhóm hàng hóa gồm thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro phải mua chứng chỉ CBAM để bù đắp lượng phát thải phát sinh trong quá trình sản xuất ngoài EU.
Mức giá 75,36 euro/tấn CO₂ được xác định dựa trên giá đấu giá trung bình của Hệ thống mua bán phát thải EU (EU ETS), nhằm đảm bảo sự cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp trong và ngoài khối.
Dù nghĩa vụ tài chính đã được xác lập, doanh nghiệp chưa phải thanh toán ngay. Theo lộ trình, việc mua chứng chỉ sẽ bắt đầu từ ngày 1/2/2027 cho lượng hàng nhập khẩu trong năm 2026, với hạn chót nộp báo cáo và hoàn tất nghĩa vụ vào ngày 30/9/2027.
Việc công bố giá từ sớm được đánh giá là động thái minh bạch hóa thị trường, hạn chế tình trạng xuất hiện các mức giá “ước đoán” không chính thức. Trong năm 2026, EU sẽ công bố giá CBAM theo từng quý, với các mốc tiếp theo vào tháng 7, tháng 10 và đầu tháng 1/2027. Mỗi mức giá chỉ áp dụng cho lượng hàng nhập khẩu trong quý tương ứng.
Bước sang năm 2027, cơ chế này sẽ tiếp tục được siết chặt khi giá chứng chỉ được cập nhật hàng tuần, phản ánh sát biến động của thị trường carbon nội khối.
Dù vậy, một số yếu tố kỹ thuật của CBAM vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, như hệ thống giá trị chuẩn phát thải hay cơ chế xác minh dữ liệu doanh nghiệp, dự kiến bắt đầu từ năm 2027.
Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ cơ chế “báo cáo” sang “trả phí thực tế” được xem là bước ngoặt lớn. Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu buộc phải điều chỉnh chiến lược, từ đàm phán lại hợp đồng thương mại, phân bổ chi phí carbon, đến nâng cấp hệ thống đo lường và tuân thủ.
Không chỉ lĩnh vực sản xuất, ngành logistics cũng chịu tác động đáng kể. Hiệp hội CLECAT – đại diện cho các doanh nghiệp logistics và trung gian hải quan – đang phối hợp chặt chẽ với EC để xử lý các vướng mắc trong quá trình triển khai.
Với việc EU chính thức niêm yết giá CBAM, chi phí carbon không còn là yếu tố dự báo mà đã trở thành thành phần bắt buộc trong cấu trúc giá của thương mại quốc tế.
Bình luận
0