Sự gián đoạn nghiêm trọng tại tuyến hàng hải chiến lược Hormuz đã khiến các phương án dự phòng được thiết lập từ nhiều thập kỷ trước lập tức được kích hoạt. Những tuyến đường ống xuyên sa mạc giờ đây trở thành mắt xích quan trọng trong việc đảm bảo ổn định nguồn cung năng lượng trên toàn thế giới.
Theo các nguồn tin quốc tế, tập đoàn dầu khí Saudi Aramco đã nhanh chóng nâng công suất vận hành tuyến đường ống Đông – Tây (Petroline) dài khoảng 1.200km, kết nối các mỏ dầu phía đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ.
Từ một điểm trung chuyển ít được chú ý, cảng Yanbu nhanh chóng trở nên nhộn nhịp. Sản lượng dầu vận chuyển qua Petroline tăng mạnh, giúp giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung trên thị trường. Nhiều tàu chở dầu cũng chuyển hướng về Biển Đỏ, chấp nhận chi phí vận tải cao hơn để duy trì hoạt động thương mại.
Không chỉ Saudi Arabia, các quốc gia trong khu vực cũng tận dụng tối đa hạ tầng hiện có. UAE gia tăng công suất tuyến Habshan – Fujairah, trong khi Iraq đẩy mạnh xuất khẩu qua đường ống Kirkuk – Ceyhan sang Thổ Nhĩ Kỳ, dù quy mô עדיין còn hạn chế.
Trong bối cảnh Hormuz bị siết chặt, một số đề xuất về các tuyến vận tải thay thế tiếp tục được nhắc tới, như dự án xây dựng kênh đào mới nối Vùng Vịnh với Ấn Độ Dương.
Tuy vậy, theo đánh giá của giới chuyên gia, các kế hoạch này khó khả thi do chi phí đầu tư quá lớn, điều kiện địa hình phức tạp và rủi ro an ninh cao. Những phương án như đào kênh xuyên núi hay vận chuyển bằng đường bộ đều không thể đáp ứng nhu cầu hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Thực tế, nhiều dự án từng được đề xuất trước đây đã bị đình trệ hoặc hủy bỏ vì thiếu hiệu quả và chịu tác động từ các cuộc khủng hoảng tài chính.
Dù các tuyến đường ống đang đóng vai trò quan trọng, tổng công suất của chúng vẫn chỉ đáp ứng được một phần so với lượng dầu khổng lồ thường xuyên đi qua eo biển Hormuz trong điều kiện bình thường.
Bên cạnh đó, hạ tầng năng lượng trên đất liền cũng đối mặt với nhiều nguy cơ an ninh, đặc biệt là khả năng bị tấn công. Các tuyến vận chuyển thay thế, như qua Biển Đỏ, cũng tiềm ẩn những bất ổn riêng.
Diễn biến hiện tại đang buộc các quốc gia trong khu vực phải tính toán lại chiến lược dài hạn, từ việc mở rộng kho dự trữ, phát triển các trung tâm năng lượng mới đến đa dạng hóa tuyến vận chuyển.
Trong ngắn hạn, các đường ống xuyên sa mạc vẫn là giải pháp quan trọng, song chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới.
Bình luận
0