Ngày 19/5/1959, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng đã quyết định thành lập "Đoàn quân sự đặc biệt" (Đoàn 559) để mở đường chi viện cho miền Nam. Kể từ mốc thời gian lịch sử đó, dãy Trường Sơn đại ngàn đã trở thành một huyền thoại về sự kiên cường, lòng quả cảm và trí tuệ sáng tạo của con người Việt Nam trong thế kỷ XX.
Đường Trường Sơn không chỉ đơn thuần là một tuyến đường giao thông cơ học, mà là một "trận đồ bát quái" khổng lồ xuyên qua rừng sâu, núi cao và những "tọa độ lửa" bị đánh phá ác liệt nhất trong lịch sử chiến tranh hiện đại. Quyết định mở đường vào đúng ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5) mang một ý nghĩa tinh thần cực kỳ to lớn, thể hiện ý chí quyết tâm sắt đá của cả dân tộc: Tất cả vì miền Nam ruột thịt, tất cả để thống nhất non sông. Đây là sự lựa chọn mang tính chiến lược, mở ra mạch máu giao thông huyết mạch nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam.
Nếu lịch sử chiến tranh thế giới ghi danh những con đường vận tải vĩ đại như con đường tơ lụa hay những tuyến vận chuyển chiến lược trong Thế chiến II, thì đường Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) tại Việt Nam là một di sản độc nhất vô nhị.
Trong những năm đầu (1959 - 1964), từ những lối mòn nhỏ hẹp vận chuyển theo phương châm "đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng", bằng đôi vai gầy của những chiến sĩ bộ đội và thanh niên xung phong, đường Trường Sơn đã từng bước phát triển thần kỳ. Từ vận tải thô sơ bằng sức người, xe đạp thồ, đường Trường Sơn đã vươn mình trở thành một hệ thống giao thông vận tải quân sự chiến lược vĩ đại. Tổng chiều dài toàn bộ hệ thống đường lên tới hàng chục ngàn kilomet, bao gồm 5 trục dọc và 21 trục ngang chạy dọc hai bên dãy Trường Sơn hùng vĩ.
Di sản của con đường này chính là minh chứng sống động cho trí tuệ Việt Nam khi có thể vận hành một hệ thống logistics khổng lồ dưới tầm mắt của những phương tiện do thám và oanh tạc hiện đại nhất của đối phương. Để đối phó với sự ngăn chặn tàn khốc bằng cả công nghệ điện tử và "mưa bom bão đạn", quân và dân ta đã sáng tạo ra hệ thống đường kín (chạy dưới tán lá rừng), hệ thống kho trạm ngầm và mạng lưới thông tin liên lạc thông suốt. Con đường không chỉ là lối đi, nó là một thực thể sống, liên tục biến hóa và mở rộng để thích ứng với điều kiện chiến trường, trở thành biểu tượng của nghệ thuật quân sự độc đáo: lấy yếu thắng mạnh, lấy thô sơ thắng hiện đại.
Nói đến di sản 19/5 là nói đến những "tọa độ chết" đã trở thành bất tử như Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn, Hang Tám Cô, đèo Đá Đẽo... nơi máu của hàng vạn chiến sĩ, thanh niên xung phong, công nhân giao thông đã thấm xuống để mạch máu giao thông không bao giờ ngừng chảy. Đó là hình ảnh những cô gái mở đường tuổi đôi mươi dùng thân mình làm cọc tiêu cho xe qua trong đêm tối, những lái xe của Tiểu đoàn xe không kính vượt qua mưa bom bão đạn với tinh thần "chỉ cần trong xe có một trái tim". Sự hy sinh của họ không chỉ là mất mát, mà đã kết tinh thành di sản văn hóa - lịch sử cao đẹp về lòng yêu nước và lý tưởng sống cao cả.
Sức mạnh nào đã giúp họ đứng vững trước hàng triệu tấn bom đạn? Đó chính là di sản niềm tin và khát vọng hòa bình. Đường Hồ Chí Minh không chỉ vận chuyển vũ khí, lương thực mà còn vận chuyển cả ý chí chiến thắng và tình cảm nồng ấm từ hậu phương ra tiền tuyến. Đây là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghệ thuật quân sự tài tình và tình yêu quê hương vô bờ bến, biến những điều tưởng chừng không thể thành có thể. Những chiến sĩ Trường Sơn năm xưa đã tạo nên một "binh chủng hợp thành" đặc biệt, nơi tình đồng chí, đồng đội và sự đùm bọc của nhân dân các dân tộc dọc dãy Trường Sơn đã tạo nên sức mạnh tổng lực, khiến cả thế giới phải ngả mũ thán phục trước sức sống mãnh liệt của một dân tộc.
Hơn thế nữa, đường Trường Sơn còn là biểu tượng của tình đoàn kết quốc tế chiến đấu đặc biệt giữa ba nước Đông Dương. Những con đường xuyên qua đất bạn Lào và Campuchia là di sản về tình hữu nghị bền chặt, nơi mồ hôi và máu của quân dân ba nước đã hòa quyện để cùng hướng tới mục tiêu độc lập, tự do. Di sản này vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của quốc gia trong thời bình.
Hôm nay, đường Hồ Chí Minh không còn là con đường hành quân rầm rập của những đoàn quân ra trận năm xưa, mà đã trở thành trục giao thông huyết mạch thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng phía Tây đất nước. Chạy dọc chiều dài quốc gia từ Cao Bằng đến đất mũi Cà Mau, con đường này đang góp phần thay đổi diện mạo của những vùng đất cách mạng, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc thiểu số và đảm bảo an ninh quốc phòng vững chắc. Việc hiện đại hóa tuyến đường này chính là sự kế thừa xứng đáng tinh thần của các thế hệ cha anh đi trước.
Gìn giữ di sản đường Hồ Chí Minh không chỉ là công tác bảo tồn các địa chỉ đỏ, các nghĩa trang liệt sĩ hay các bảo tàng truyền thống, mà quan trọng hơn là gìn giữ linh hồn của một giai đoạn lịch sử hào hùng. Việc trùng tu các di tích dọc tuyến đường, kể lại những câu chuyện về sự dũng cảm và sáng tạo là cách chúng ta nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Những chương trình về nguồn, những cuộc hành trình dọc Trường Sơn hôm nay là cầu nối tâm linh giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ đi sau thấu hiểu rằng: Để có được con đường trải nhựa thênh thang ngày nay, đã có một thời con đường được lát bằng tuổi xuân và máu xương.
Con đường 19/5 mãi mãi là một tượng đài bất tử bằng đất đá, cây rừng và lòng người, khẳng định một chân lý giản đơn mà sâu sắc: Khi ý Đảng đã hợp với lòng dân, khi khát vọng tự do đã trở thành hơi thở, thì không có rào cản nào của thiên nhiên hay cường quyền có thể ngăn cản bước tiến của một dân tộc. Di sản đường Hồ Chí Minh sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm niềm tin, là hành trang để Việt Nam tự tin vươn mình trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của phát triển và hội nhập nhưng không bao giờ quên đi cội nguồn hào hùng. Mỗi km đường hôm nay không chỉ chở những chuyến hàng thông thương, mà còn chở theo cả niềm tự hào về một huyền thoại mang tên Hồ Chí Minh – con đường của ý chí và khát vọng Việt Nam./.
Bình luận
0