Đua thuyền truyền thống dịp Tết Độc lập: Mạch nguồn văn hóa và sức mạnh cộng đồng

Sức hút từ giải đua thuyền truyền thống trên sông Hàn

Tại thành phố Đà Nẵng, không khí mừng Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 năm 2026 trở nên sôi nổi với Giải vô địch đua thuyền truyền thống thành phố Đà Nẵng mở rộng – Cúp Kingtek. Sự kiện do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực miền Trung – Tây Nguyên (VTV8) đồng tổ chức. Đây là giải đấu dưới nước có quy mô lớn nhất trong năm tại địa phương, thu hút 19 đội thuyền tranh tài, bao gồm 6 đội nữ (thi đấu cự ly 3 vòng đôi, tương đương 4,5km) và 13 đội nam (thi đấu cự ly 5 vòng đôi, tương đương 7,5km).

Đường đua trên sông Hàn được đánh giá là một trong những đường đua đẹp nhất cả nước, tạo điều kiện cho hàng vạn người dân và du khách quan sát trọn vẹn diễn biến từ hai bên bờ cũng như từ cầu Sông Hàn và cầu Rồng. 

Trải qua những giờ phút thi đấu bứt phá gay cấn, kịch tính, ở nội dung đua thuyền nữ, các tay chèo xuất sắc của đội Phường Hòa Cường đã thi đấu ngoạn mục để giành giải Nhất. Trong khi đó, ở nội dung đua thuyền nam, đội Cẩm Chánh - Hòa Xuân đã thể hiện sức bền cùng kỹ thuật vượt trội để xuất sắc giành ngôi đầu bảng. Sự xuất hiện của các vận động viên người nước ngoài tham gia tranh tài tại giải năm nay cũng mang đến nét mới hiện đại, chứng minh sức lan tỏa mạnh mẽ của sự kiện văn hóa – thể thao này.

Lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang: Di sản sống trong lòng dân

Nếu giải đấu trên sông Hàn mang tính quy mô và hiện đại, thì lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang lại mang chiều sâu lịch sử và giá trị tâm linh sâu sắc. Kể từ ngày 2/9/1946 – thời điểm tổ chức hội đua quy mô lớn đầu tiên mừng Tết Độc lập – nhịp chèo trên sông Kiến Giang đã ăn sâu vào nhịp sống người dân. 

Lễ hội này đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, sống mãi qua từng thế hệ bằng chính sức mạnh tự giác của cộng đồng.

Để chuẩn bị cho mùa hội, đò bơi được đóng hoàn toàn bằng gỗ theo quy chuẩn riêng biệt, thân dài và thon nhẹ để đạt tốc độ tối đa. Khác với nhiều giải đua thông thường, các tay chèo tại đây phải trải qua thử thách thể lực khốc liệt: đội nam chinh phục quãng đường dài khoảng 24km, còn đội nữ thi đấu trên cự ly 18km. Thuyền đua đòi hỏi sự kết hợp nhịp nhàng giữa kỹ thuật lái, mũi và sức bền của dàn trai chèo theo từng nhịp mõ, nhịp trống.

Tinh thần thượng võ và giá trị kết nối cộng đồng qua bộ môn đua thuyền

Điểm đặc sắc làm nên giá trị bền vững của hoạt động đua thuyền truyền thống chính là tinh thần thượng võ và tính cộng đồng cao độ. Trên đường đua, các vận động viên thi đấu quyết liệt, bứt phá từng nhịp chèo thậm chí có những va chạm làm chìm đò, chìm xuồng. Tuy nhiên, khi rời mặt nước, tất cả lại trở về là xóm giềng, là bạn bè thân thiết. 

Mỗi nhịp chèo vung lên không chỉ hướng tới giải thưởng, mà còn gửi gắm mong ước của cư dân vùng sông nước về một năm mưa thuận gió hòa, quê hương ấm no. Đối với những người con xa quê, tiếng trống đua thuyền dịp Quốc khánh chính là lời hẹn thiêng liêng thúc giục họ trở về với nguồn cội, cùng nhau gìn giữ và tiếp nối truyền thống văn hóa tự hào của dân tộc.

Nội lực văn hóa từ phong trào đua thuyền truyền thống

Sự trường tồn của bộ môn đua thuyền truyền thống qua hàng thập kỷ cho thấy sức sống mãnh liệt của văn hóa dân gian khi được đặt đúng vào nhịp đập lịch sử của dân tộc. Việc duy trì và phát triển các giải đua không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tạo ra một sân chơi thể thao rèn luyện thể lực hay thu hút du lịch đơn thuần, mà chính là bảo tồn "phần hồn" của văn hóa làng xã miền Trung. Những nhịp chèo trên sông Hàn hay sông Kiến Giang chính là sự trao truyền thế hệ, giữ cho ký ức lịch sử không bị đứt gãy trong dòng chảy hiện đại hóa.

Hơn cả một lễ hội, hội đua thuyền dịp Tết Độc lập là chất keo thắt chặt khối đại đoàn kết cộng đồng, biến tình yêu quê hương đất nước thành những hành động cụ thể, sinh động. Khi cộng đồng cùng chung sức đóng thuyền, rèn chèo và reo hò bên bờ sông, họ đang trực tiếp nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với việc bảo tồn di sản của cha ông. Đó chính là nguồn sức mạnh nội sinh bền vững giúp văn hóa sông nước Việt Nam tiếp tục cuộn chảy và tỏa sáng trong thời đại mới.

Mời quý khán giả xem thêm các chương trình hấp dẫn khác của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87/chuyen-trang-van-hoa--du-lich--lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html