Du lịch đêm đang nổi lên như một xu hướng mới đầy tiềm năng của ngành công nghiệp không khói, khi nhu cầu trải nghiệm thay đổi, công nghệ phát triển và tình trạng quá tải du lịch ban ngày ngày càng rõ rệt.
Theo nghiên cứu được Accessnewswire dẫn từ Future Market Insights (FMI), thị trường du lịch đêm toàn cầu dự kiến đạt gần 10,3 triệu USD vào năm 2025 và tăng lên khoảng 24,8 triệu USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm đạt 9,2%.
Không chỉ tăng về quy mô, du lịch đêm còn được “nâng cấp” nhờ sự hỗ trợ của công nghệ. Các ứng dụng thực tế tăng cường (AR), thực tế ảo (VR) và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp nâng cao mức độ tương tác của du khách, khiến các tour đêm, bảo tàng hay chương trình biểu diễn trở nên sinh động hơn. Bên cạnh đó, hệ thống chiếu sáng thông minh, dịch vụ phiên dịch tự động và các giải pháp đảm bảo an toàn cũng góp phần định hình trải nghiệm mới sau khi mặt trời lặn.
Theo ông Sudip Saha, đại diện FMI, việc tích hợp công nghệ không chỉ cải thiện trải nghiệm mà còn mở ra các mô hình mới như tour trực tuyến hay hoạt động ngoài trời sáng tạo. Đây cũng là nền tảng cho sự phát triển của nhóm du khách “cú đêm” – những người yêu thích khám phá và tận hưởng không gian về đêm, dự báo sẽ gia tăng mạnh từ năm 2026.
Khái niệm du lịch đêm (noctourism), theo các chuyên gia của National Geographic, là những trải nghiệm diễn ra sau khi trời tối, khi điểm đến bộc lộ nhịp sống và chiều sâu văn hóa khác biệt. Từ một xu hướng mới lạ, loại hình này đang dần trở thành nhu cầu phổ biến khi du khách tìm kiếm những trải nghiệm sâu sắc, mang tính cá nhân hóa.
Một trong những yếu tố thúc đẩy du lịch đêm là tình trạng quá tải vào ban ngày tại các điểm đến nổi tiếng. Trong khi ban ngày thường đông đúc và vội vã, ban đêm mang lại không gian yên tĩnh, dễ chịu hơn. Ngoài ra, yếu tố khí hậu cũng góp phần quan trọng, đặc biệt tại các khu vực đô thị lớn, vùng sa mạc hay khu vực nhiệt đới.
Du lịch đêm cũng gắn liền với xu hướng du lịch trải nghiệm. Những hoạt động như xem biểu diễn văn hóa, tour kể chuyện hay dạo bộ dưới ánh trăng mang lại sự kết nối cảm xúc sâu sắc hơn so với tham quan thông thường.
Trên thế giới, châu Âu đang dẫn đầu với các điểm đến như Paris, Rome hay Barcelona. Trong khi đó, châu Phi nổi bật với các tour safari đêm, còn châu Á gây ấn tượng với lễ hội ánh sáng, chợ đêm và văn hóa ẩm thực đường phố.
Tại Việt Nam, du lịch đêm đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới. Với lợi thế về văn hóa và ẩm thực, nhiều địa phương đã chuyển hướng phát triển sản phẩm ban đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.
Thực tế tại Thái Lan cho thấy, các tour đêm đóng góp từ 30 - 40% doanh thu du lịch tại Bangkok và Chiang Mai, dù chỉ chiếm dưới 20% số lượng tour. Tại Việt Nam, các chuyên gia cũng nhận định mỗi giờ hoạt động về đêm đều mở ra thêm cơ hội doanh thu cho toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ.
Từ năm 2023, mô hình phát triển du lịch đêm đã được triển khai tại 12 địa phương dưới sự điều phối của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Nhiều sản phẩm nổi bật đã ra đời như “Ký ức Hội An”, “Đêm thiêng liêng” tại Hỏa Lò hay “Đại Nội về đêm” tại Huế, góp phần tăng doanh thu du lịch từ 20 - 30% tại nhiều địa phương.
Tại Hà Nội, các tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long hay di tích Hỏa Lò đã tạo dấu ấn rõ nét. Việc kết hợp di sản với công nghệ trình chiếu và kể chuyện (storytelling) mang đến trải nghiệm vừa giàu cảm xúc, vừa mang tính giáo dục.
Dù vậy, du lịch đêm tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Các sản phẩm hiện tập trung chủ yếu ở một số đô thị lớn, thiếu tính liên kết và chưa tạo được sự khác biệt rõ rệt. Nhiều nơi vẫn lặp lại mô hình chợ đêm, phố đi bộ, chưa khai thác sâu yếu tố văn hóa.
Ngoài ra, các vấn đề về quy hoạch, tiếng ồn, an ninh, cơ chế quản lý và chất lượng dịch vụ vẫn là những rào cản lớn. Một số địa phương cũng chưa có sản phẩm đạt tầm quốc tế, chưa khai thác hết tiềm năng di sản và công nghiệp sáng tạo.
Theo các chuyên gia, để phát huy hiệu quả “mỏ vàng” du lịch đêm, cần chuyển từ phát triển đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái theo chủ đề, kết hợp giữa công nghệ và văn hóa. Việc phát triển các hành trình đa giác quan, ứng dụng AR, VR cùng với nâng cấp hạ tầng và dịch vụ sẽ là yếu tố then chốt.
Trong dài hạn, Việt Nam hướng tới xây dựng thương hiệu “Vietnam by Night”, phát triển các “thành phố không ngủ” và gắn du lịch đêm với công nghiệp văn hóa. Khi đó, du lịch không chỉ dừng ở tham quan mà sẽ trở thành hành trình trải nghiệm toàn diện, kéo dài và giàu giá trị hơn.
Có thể thấy, du lịch đêm không còn là xu hướng nhất thời mà đang dần trở thành một trụ cột mới của ngành du lịch. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành giá trị thực sự, vẫn cần những bước đi bài bản, sáng tạo và quyết liệt trong thời gian tới.
Bình luận
0