Đô thị mùa nắng nóng: Khi những “mảng xanh” trở thành chiếc điều hòa vô giá

Không gian "thiếu xanh" và nỗi vất vả ngày hè

Tại các thành phố lớn, quá trình đô thị hóa rất nhanh, diện tích mặt đường nhựa và các tòa nhà kính tăng lên. Ngược lại, diện tích mặt nước và cây xanh bị thu hẹp. Bê tông hóa làm mất đi bề mặt thấm nước tự nhiên, nên nhiệt lượng từ mặt trời bị giữ lại rất lâu. Ban đêm, lượng nhiệt này tiếp tục tỏa ra môi trường, thành phố không thể hạ nhiệt nhanh như khu vực nông thôn. 

Theo các chuyên gia khí tượng, hiện tượng này rất đáng lo, "đảo nhiệt đô thị" khiến nhiệt độ mặt đường tăng vọt. Nhiệt độ đo được vào giữa trưa cực kỳ cao, mức nhiệt này cao hơn nhiệt độ dự báo từ 3 đến 5 độ C. Đặc biệt tại các đô thị miền Trung và Tây Nguyên, gió phơn Tây Nam càng làm không khí khô nóng hơn. Cái nóng như thiêu đốt hắt lên từ mặt đường đã trở thành nỗi ám ảnh của người lao động tự do. Sức khỏe của người lao động ngoài trời cũng ảnh hưởng nghiêm trọng, làm cho năng suất công việc cũng suy giảm rõ rệt trong ngày hè.

Sức mạnh "hạ nhiệt" kinh ngạc từ những mảng xanh đô thị 

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tác dụng lớn của cây xanh, một bóng mát cây xanh lớn mang lại hiệu quả rất cao. Sức làm mát của nó tương đương 10 máy điều hòa và những chiếc máy điều hòa cỡ lớn này phải hoạt động liên tục. Tán lá cản tia bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp, nhiệt lượng không thể chạm tới bề mặt đất và bê tông. Lá cây liên tục giải phóng hơi ẩm ra ngoài giúp làm giảm nhiệt độ không khí xung quanh. Mức giảm dao động từ 2 độ C đến 4 độ C. Bên cạnh đó, cây xanh còn có thể giảm lượng bụi mịn trong không khí, giữ cho không gian sống thông thoáng và sạch sẽ hơn.

Chính vì vậy, những tuyến đường nhiều cây xanh rất quý giá. Các khu vực công viên ven sông là "trạm trú nắng" tuyệt vời nhất, nhiệt độ dưới tán cây luôn dễ chịu hơn hẳn. Cảm giác ngột ngạt được xua tan nhanh chóng, nó khác biệt hoàn toàn với một ngã tư không bóng râm. Tại các thành phố lớn như Đà Nẵng, Huế, mảng xanh ven sông giúp điều hòa vi khí hậu cực kỳ tốt.

Xu hướng đưa "máy điều hòa xanh" vào không gian sống

Nhận thức về tầm quan trọng của không gian xanh đang tăng, xu hướng kiến trúc xanh trở thành yêu cầu bắt buộc. Đây là quy chuẩn mới trong quy hoạch đô thị hiện đại. Từ quy hoạch công viên sinh thái, các giải pháp đã được triển khai. Các đô thị đáng sống đang tích cực bảo tồn lá phổi xanh, các dải công viên ven sông được ưu tiên. Chính quyền tích cực trồng thêm cây xanh trên các tuyến đại lộ, phân kỳ quy hoạch cây xanh được tính toán rất kỹ lưỡng. Điều này không chỉ tạo ra cảnh quan đô thị đẹp mắt mà còn là giải pháp bền vững để "hạ hỏa" cho thành phố. 

Tiếp đến là trào lưu "xanh hóa" văn phòng và nhà ở. Chúng ta không cần phải chờ đến các dự án lớn, mà mỗi người dân đều có thể tự hành động thiết thực. Mỗi nhân viên công sở có thể tự trang bị một "chiếc điều hòa xanh" tại không gian làm việc của riêng mình. Hay trào lưu thiết kế ban công xanh cũng đang phổ biến, trồng cây dây leo cản nắng hướng Tây mang lại hiệu quả cao. Góc làm việc tối giản ngập tràn sắc xanh được yêu thích, giới trẻ đang hưởng ứng mạnh mẽ xu hướng tích cực này. Một góc làm việc mát mắt vừa giúp lọc không khí rất tốt vừa làm dịu đi áp lực công việc mỗi ngày trong những ngày hè oi bức.

Cây xanh cần hàng chục năm để trưởng thành và cho bóng. Tuy nhiên, chúng có thể bị biến mất chỉ trong vài giờ, quy hoạch thiếu đồng bộ sẽ phá vỡ hệ sinh thái này. Việc chặt hạ cây xanh gây ra hậu quả cực kỳ nghiêm trọng. Do vậy, bảo vệ từng mảng xanh đô thị là nhiệm vụ cấp bách. Việc tích cực trồng thêm một chậu cây nhỏ cũng rất quý, hành động này cần được lan tỏa tại nơi ở và nơi làm việc. Đây là cách thiết thực nhất để tự bảo vệ chính mình trước sự khắc nghiệt của thiên nhiên.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html