Định hướng giáo dục AI để học sinh sử dụng công nghệ đúng cách

Giáo dục AI từ một tiết học lịch sử

Đường Hồ Chí Minh trên biển, những con tàu không số và những vùng biển gắn với một giai đoạn lịch sử cách đây hơn nửa thế kỷ là những nội dung không phải lúc nào học sinh cũng dễ hình dung chỉ qua sách vở. Tại Trường THCS Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, công nghệ được đưa vào tiết học để tạo thêm một cách tiếp cận sinh động. Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo để tìm hiểu về lịch sử, đồng thời từng bước hình thành kỹ năng giáo dục AI trong quá trình học tập.

Từ bức ảnh về tàu C235 gắn với địa danh Hòn Hèo, AI được sử dụng để tạo clip tái hiện sự kiện ngày 1/3/1968. Sau khi thả hàng an toàn, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh cùng đồng đội đã quả cảm đánh chìm tàu để không rơi vào tay địch.

Hình ảnh và âm thanh giúp câu chuyện lịch sử trở nên trực quan hơn đối với học sinh lớp 7. Em Lê Thiên Thanh, học sinh Trường THCS Tây Nha Trang, cho biết cách học này giúp em dễ hiểu và có thêm hứng thú khám phá địa danh Hòn Hèo cùng câu chuyện về tàu không số C235.

Tuy nhiên, để có được những nội dung trực quan trong một tiết học, giáo viên phải dành nhiều thời gian chuẩn bị. Đặc biệt, khi sử dụng AI với môn Lịch sử, tính chính xác của thông tin là yêu cầu được đặt lên hàng đầu.

Giáo dục AI phải đi cùng kỹ năng kiểm chứng

AI có khả năng tạo ra hình ảnh, video và nhiều dạng nội dung khác. Tuy nhiên, sản phẩm do công nghệ tạo ra không phải lúc nào cũng chính xác.

Giáo viên Nguyễn Thị Minh Thảo, Trường THCS Tây Nha Trang, cho rằng AI có thể tạo ra những sản phẩm không phù hợp hoặc không đúng với thời kỳ lịch sử. Vì vậy, học sinh cần tìm hiểu, quan sát và đối chiếu với những nguồn thông tin chính thống.

Đây cũng là một trong những vấn đề quan trọng của giáo dục AI trong nhà trường. Thay vì chỉ hướng dẫn học sinh cách sử dụng công cụ, giáo viên còn phải giúp các em hình thành khả năng nhận biết, chọn lọc và kiểm chứng kết quả do AI cung cấp.

Qua tiết học, học sinh cũng có cơ hội nhận ra hai mặt của công nghệ. AI có thể hỗ trợ việc học trở nên trực quan và hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng, người học có thể tiếp nhận những thông tin không chính xác.

Em Nguyễn Huy Khang, học sinh Trường THCS Tây Nha Trang, cho rằng cần thận trọng với câu trả lời do AI đưa ra. Khi có thông tin chưa chính xác, học sinh phải kiểm chứng thay vì tiếp nhận ngay và đưa vào bài học. Như vậy, AI không thay thế quá trình tìm hiểu kiến thức. Ngược lại, công nghệ đặt ra yêu cầu người học phải chủ động hơn trong việc đánh giá thông tin trước khi sử dụng.

Không để AI làm thay khả năng tư duy của học sinh

Từ năm học này, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức triển khai đại trà Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12 trên phạm vi toàn quốc.

Tại Khánh Hòa, một số trường đã tích hợp AI với các môn học. Qua đó, học sinh từng bước làm quen với công nghệ, đồng thời được hướng dẫn khi nào nên sử dụng AI và sử dụng như thế nào để hỗ trợ việc học.

Theo giáo viên Võ Mỹ Duyên, Trường THCS Tây Nha Trang, việc lồng ghép AI trong bài học mang lại nhiều lợi ích. Tuy nhiên, giáo viên phải định hướng để học sinh tránh lạm dụng công nghệ, bởi việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể ảnh hưởng đến khả năng tư duy.

Do đó, mục tiêu của giáo dục AI không đơn thuần là giúp học sinh biết đặt câu hỏi hay tạo ra một sản phẩm bằng công nghệ. Điều quan trọng hơn là giúp các em hiểu giới hạn của công cụ, biết kiểm tra kết quả và giữ vai trò chủ động trong quá trình học tập.

Khi AI ngày càng hiện diện trong cuộc sống, những kỹ năng này cũng trở nên cần thiết. Học sinh cần được trang bị kiến thức để khai thác những lợi ích mà công nghệ mang lại, nhưng đồng thời phải có khả năng nhận diện những kết quả chưa chính xác.

Giáo dục AI gắn với trách nhiệm sử dụng công nghệ

Việc đưa AI vào trường học vì thế không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Cùng với kỹ năng sử dụng, học sinh còn cần được trang bị nhận thức và trách nhiệm khi khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Thực tế từ những tiết học có tích hợp AI cho thấy, công nghệ có thể tạo thêm hứng thú và hỗ trợ học sinh tiếp cận kiến thức theo cách trực quan. Song chính học sinh vẫn phải là người tìm hiểu, đánh giá và kiểm chứng thông tin.

Vì vậy, giáo dục AI cần song hành với việc duy trì khả năng tư duy độc lập. Khi biết sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng mục đích và không phụ thuộc vào kết quả do AI tạo ra, học sinh có thể tận dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả học tập.

Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, việc trang bị cả kiến thức, kỹ năng và đạo đức sử dụng công nghệ sẽ giúp học sinh tiếp cận AI an toàn, có trách nhiệm và khai thác tốt hơn những cơ hội mà công nghệ mang lại.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html