Diễn đàn “Lắng nghe tiếng nói trẻ em” với chủ đề “Xây dựng môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ em trên không gian mạng” do Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM phối hợp cùng Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Quốc tế tổ chức, đã thu hút 150 đại biểu trẻ em đến từ các trường học, trung tâm công tác xã hội và cơ sở trợ giúp trẻ em trên địa bàn thành phố. Chương trình còn có sự tham dự của đại diện các sở, ngành, chuyên gia và cán bộ làm công tác bảo vệ trẻ em.

Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho rằng việc tạo điều kiện để trẻ em trực tiếp chia sẻ suy nghĩ, trải nghiệm khi sử dụng Internet, mạng xã hội và tiếp cận công nghệ mới, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), mang ý nghĩa rất quan trọng. Theo ông, không gian mạng mở ra nhiều cơ hội học tập, kết nối và phát triển kỹ năng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như thông tin xấu độc, lừa đảo, xâm hại và các tác động tiêu cực về tâm lý, hành vi.

Ông Minh nhấn mạnh, lắng nghe tiếng nói của trẻ em sẽ giúp cơ quan chức năng, gia đình và cộng đồng xây dựng các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng sát thực tế và hiệu quả hơn. Ban tổ chức kỳ vọng những ý kiến, đề xuất từ trẻ em qua các phiên thảo luận nhóm và đối thoại trực tiếp sẽ góp phần hoàn thiện chính sách, chương trình hành động vì trẻ em tại TPHCM.

Tại diễn đàn, Trung tá Bùi Thái Đức (Công an TPHCM) chia sẻ Internet và mạng xã hội có hai mặt, lợi ích hay nguy cơ phụ thuộc vào cách sử dụng. Nếu thiếu kỹ năng, trẻ em rất dễ trở thành đối tượng bị lợi dụng. Ông cảnh báo về tình trạng thông tin xấu độc, tin giả lan truyền nhanh chóng, trong khi nhiều học sinh còn hạn chế kỹ năng phân biệt đúng – sai. Sự phát triển của AI cũng khiến hình ảnh, video giả mạo ngày càng tinh vi, khó nhận biết.

Bên cạnh đó, các đối tượng xấu có thể lợi dụng mạng xã hội để lừa đảo, giả danh cơ quan chức năng hoặc dụ dỗ trẻ tham gia hành vi vi phạm pháp luật. Trung tá Đức khẳng định cơ quan chức năng không làm việc với người dân qua điện thoại, Zalo hay video call để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền. Ông cũng lưu ý nguy cơ trẻ bắt chước các hành vi nguy hiểm trên mạng, như chế tạo pháo, vật nổ theo hướng dẫn, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.

Từ thực tế trên, đại diện Công an TPHCM khuyến nghị trẻ em luôn cảnh giác với thông tin trên mạng; không kết bạn với người lạ; không chia sẻ thông tin cá nhân; không tin vào lời mời “việc nhẹ, lương cao”; tuyệt đối không chuyển tiền theo yêu cầu qua mạng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, các em cần trao đổi với gia đình, nhà trường hoặc cơ quan chức năng.

Ông Phạm Hoàng Anh, đại diện Phòng Chăm sóc trẻ em và Công tác xã hội (Sở Y tế TPHCM), cho biết quyền tham gia môi trường mạng gắn liền với quyền học tập, phát triển của trẻ em đã được quy định trong Luật Trẻ em. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, gia đình vẫn giữ vai trò then chốt trong việc định hướng và đồng hành cùng trẻ.

Đại diện Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM cũng nhấn mạnh vai trò của Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 – kênh hỗ trợ miễn phí, hoạt động 24/24, tiếp nhận phản ánh về nguy cơ xâm hại, bạo lực, lừa đảo hoặc vi phạm quyền trẻ em. Ngoài ra, tại TPHCM còn có đường dây nóng của Trung tâm Công tác xã hội – Giáo dục nghề nghiệp Thiếu niên Thành phố; trong tình huống khẩn cấp, trẻ em có thể gọi 113 để được hỗ trợ kịp thời.