Đền Thanh Liệt, tọa lạc tại xã Hưng Nguyên Nam, nơi hợp lưu giữa sông Lam và sông La, sở hữu không gian “sơn thủy hữu tình” với ngã ba sông rộng phía trước và núi Lam Thành phía sau. Ngôi đền được xây dựng từ cuối thời Hậu Lê, thờ các vị thần bảo hộ vùng đất và cuộc sống cư dân địa phương như Long Vương, Hà Bá, Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thôn, Nguyễn Biểu.

Qua nhiều lần trùng tu, đền vẫn giữ được kiến trúc truyền thống với hệ thống nghi môn, bái đường, thượng điện chạm khắc tinh xảo cùng nhiều hiện vật quý như sắc phong thời Lê – Nguyễn, kiệu rước, thuyền rồng. Năm 1997, đền được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử và nghệ thuật Quốc gia.

Một nét đặc sắc làm nên thương hiệu của đền là lễ hội rước hến, diễn ra vào đầu tháng Hai âm lịch hàng năm. Lễ hội bắt đầu với nghi lễ truyền thống như lễ mộc dục, yết cáo, đại tế, sau đó là phần rước hến trên sông. Những chiếc thuyền rồng rực rỡ cờ hoa nối nhau xuôi dòng, kết hợp nghi lễ tế thần ngay trên sông, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa sống động.

Lễ hội không chỉ mang giá trị tinh thần mà còn mở ra trải nghiệm du lịch độc đáo: du khách có thể theo thuyền tham gia đoàn rước, tìm hiểu đời sống cư dân ven sông, trải nghiệm cào hến và thưởng thức các món ăn dân dã từ hến như cháo hến, canh hến hay hến xào. Năm 2018, lễ hội được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Địa phương xác định đền Thanh Liệt là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch văn hóa. Theo bà Hoàng Thị Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam, việc duy trì lễ hội nhằm giáo dục lòng yêu nước, phát huy đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của cư dân vùng sông nước.

Định hướng lâu dài là kết nối đền Thanh Liệt với các điểm đến dọc sông Lam, xây dựng tour du lịch văn hóa – sinh thái đặc sắc, vừa bảo tồn giá trị di sản, vừa thúc đẩy kinh tế địa phương. Đồng thời, địa phương chú trọng nâng cấp hạ tầng, dịch vụ, xây dựng sản phẩm du lịch trải nghiệm, đồng thời kiểm soát thương mại hóa lễ hội để phát triển du lịch bền vững.

Ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An, đánh giá rằng việc khai thác giá trị di sản văn hóa gắn với lễ hội rước hến là lợi thế quan trọng để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, mang đến trải nghiệm gần gũi và chân thực cho du khách, đồng thời góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa miền sông nước.