Hiện nay, Việt Nam mới chỉ chủ động được khoảng 68% nguồn cung xăng dầu và vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ các khu vực bất ổn như Trung Đông hay Tây Phi. Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhận định việc nâng cấp từ xăng E5 lên E10, thậm chí là E20, sẽ giúp tận dụng tối đa tiềm năng nông nghiệp sẵn có như ngô, sắn và mía đường để sản xuất ethanol (E100), từ đó giảm dần sự lệ thuộc vào thị trường năng lượng bên ngoài.

Một điểm đáng chú ý là giá ethanol đang có biến động ổn định hơn nhiều so với xăng khoáng. Trong khi giá dầu thô và giá Platts tại Singapore tăng hơn 50%, thì giá ethanol trên sàn giao dịch Chicago chỉ tăng khoảng 4%. Bên cạnh đó, nguồn cung ethanol từ Mỹ không chịu ảnh hưởng bởi các cuộc khủng hoảng vận tải tại Trung Đông, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex hay PVOIL chủ động đấu thầu số lượng lớn để phục vụ thị trường trong nước.

Dự kiến, các doanh nghiệp đầu mối sẽ bắt đầu bán rộng rãi xăng E10 từ đầu tháng 4.2026, sớm hơn hai tháng so với lộ trình quy định. Tại khu vực miền Trung, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất cũng đã sẵn sàng tiếp nhận khoảng 60.000 tấn ethanol nguyên liệu phục vụ pha chế, góp phần gia tăng sản lượng xăng dầu nội địa ngay trong cuối tháng 3 này. Việc sớm sử dụng E10 được kỳ vọng sẽ là "cứu cánh" quan trọng cho bài toán cung ứng nhiên liệu hiện nay.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng không nên quá kỳ vọng xăng E10 sẽ giúp hạ nhiệt mạnh giá bán lẻ nếu thiếu các chính sách hỗ trợ về thuế và phí. Ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, phân tích rằng việc kinh doanh xăng E10 đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư thêm hệ thống thiết bị pha chế, phối trộn phức tạp, dẫn đến chi phí vận hành tăng cao.

Để tăng sức hấp dẫn cho xăng sinh học, các hiệp hội kiến nghị cần sớm xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với phần xăng khoáng dùng để pha chế xuống 7% nhằm đảm bảo tính hợp lý. Đồng thời, việc thống nhất một mức thuế bảo vệ môi trường thấp cho cả xăng E5 và E10 sẽ giúp đơn giản hóa việc tính toán và giảm giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó, chi phí kinh doanh định mức cho xăng E10 cũng cần được điều chỉnh tăng khoảng 200 đồng/lít để hỗ trợ doanh nghiệp tái đầu tư hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh diễn ra thông suốt./.