Nhìn vào bức tranh văn hóa hiện nay, nếu hạ tầng là “phần xác” thì chất xám, ý tưởng và tư duy của tầng lớp trí thức, nghệ sĩ chính là “phần hồn” quyết định sức hấp dẫn của một điểm đến. Tuy nhiên, sự kết nối giữa đội ngũ những người làm nghề, nhà nghiên cứu với các cơ chế chính sách đôi khi vẫn còn những “khoảng lặng”.
Đầu tư cho trí thức không chỉ đơn thuần là các khoản hỗ trợ tài chính, mà là việc tạo ra một môi trường cởi mở để họ được “tư duy ngược”, được thử nghiệm những mô hình công nghiệp văn hóa mới. Đó là sự chuyển dịch từ tư duy “quản lý văn hóa” sang “kiến tạo văn hóa”, nơi mỗi cá nhân sáng tạo được coi là một đơn vị kinh tế văn hóa độc lập.
Để biến nguồn lực trí tuệ thành sản phẩm văn hóa đặc sắc, chúng ta cần những hành động quyết liệt và đồng bộ:
Tôn trọng tính tự chủ: Khuyến khích các mô hình hội nhóm, các không gian sáng tạo độc lập. Khi nghệ sĩ và trí thức được làm chủ tác phẩm, họ sẽ tự khắc tạo nên những giá trị khác biệt mang tính thương hiệu cho địa phương.
Số hóa tri thức di sản: Thay vì lưu trữ tĩnh, cần đẩy mạnh việc chuyển đổi các dữ liệu văn hóa, lịch sử thành tài nguyên số. Đây là kho tàng vô giá để giới trẻ và các doanh nghiệp công nghệ khai thác, sáng tạo ra các sản phẩm du lịch thông minh, trải nghiệm thực tế ảo (VR) hay nghệ thuật tương tác.
Kết nối liên vùng và quốc tế: Xây dựng các diễn đàn, các trung tâm đổi mới sáng tạo để trí thức trong nước có cơ hội học hỏi, hợp tác với chuyên gia quốc tế. Chính sự cọ xát này sẽ giúp xóa bỏ tư duy “ốc đảo”, đưa văn hóa Việt Nam hòa nhập dòng chảy chung của thế giới.
Khi xác định văn hóa là trụ cột phát triển, việc đầu tư cho trí thức chính là cách chúng ta chuẩn bị cho tương lai. Một điểm đến văn minh không chỉ đo đếm bằng lượt khách hay doanh thu, mà bằng cách chúng ta trân trọng và phát huy thế nào những giá trị tinh thần mà giới trí thức cống hiến.
Trong giai đoạn tới, khi các cơ chế về đầu tư công cho văn hóa được tháo gỡ, việc đặt “con người” vào vị trí trung tâm sẽ là cú hích then chốt. Khi mỗi cá nhân được tạo điều kiện để tỏa sáng, họ sẽ tự khắc biến những vùng đất tiềm năng trở thành những “siêu điểm đến” rạng rỡ, nơi văn hóa không chỉ là quá khứ mà còn là động lực tăng trưởng mạnh mẽ của tương lai.
Việc đầu tư đúng chỗ, đúng cách vào tầng lớp trí thức chính là khoản đầu tư “siêu lợi nhuận” cho nền tảng di sản và tương lai bền vững của quốc gia. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành văn hóa, mà là cam kết chung của một xã hội đang khát khao vươn mình./.
Bình luận
0