Đắk Lắk: Vì sao hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ thiên tai vẫn chưa được chi trả?

Thực trạng giải ngân gói hỗ trợ thiên tai 372 tỷ đồng

Dù nguồn tiền chênh lệch theo dự toán đã được chuyển về các xã, phường nhưng đến nay, tỷ lệ chi trả thực tế cho người dân đang ở mức rất thấp, thậm chí nhiều địa bàn chưa thực hiện được bất kỳ khoản hỗ trợ nào.

Hộ ông Nguyễn Văn Mẫu, phường Đông Hòa ghi nhận mức thiệt hại ước tính khoảng 150 triệu đồng trong đợt lũ cuối năm ngoái. Toàn bộ sinh kế của gia đình gồm đàn bò, cây trồng, đàn gia cầm khoảng 200 con bị xóa sổ. Dù đã chủ động kê khai danh sách thông qua khu phố và Ủy ban nhân dân phường, gia đình ông vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ.

Nghịch lý ở chỗ, chính quyền địa phương hoàn toàn xác định được mức độ thiệt hại thực tế, nhưng lại không thể lập hồ sơ chi trả do thiếu cơ sở pháp lý đối chiếu. Ngoài 4 con bò hiện hữu có thể xác minh, số lượng đàn gia cầm và cây trồng bị trôi trong lũ của ông Mẫu đều không có chứng từ chứng minh số lượng tồn tại trước thời điểm thiên tai diễn ra.

Nghịch lý có thiệt hại thực tế nhưng thiếu cơ sở pháp lý

Theo báo cáo từ các địa phương thuộc vùng phía Đông tỉnh Đắk Lắk, điểm nghẽn lớn nhất khiến dòng vốn bồi thường "đóng băng" xuất phát từ xung đột giữa quy định pháp lý và tập quán canh tác truyền thống của người dân.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Tổ trưởng tổ dân phố Cánh Phước (phường Đông Hòa) thừa nhận: "Sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền cơ sở gặp rất nhiều khó khăn trong việc nắm bắt chính xác số lượng tổng đàn nuôi của từng hộ gia đình nhằm phục vụ công tác áp giá đền bù". Người dân địa phương từ trước đến nay vẫn duy trì thói quen không chủ động đăng ký biến động tổng đàn với cơ quan chức năng khi bắt đầu tái đàn.

Hành lang pháp lý quy định rõ:Theo Nghị định 02/2017/NĐ-CP (trước đây là Nghị định 09) của Chính phủ và Luật Chăn nuôi, các hộ dân bị thiệt hại do thiên tai chỉ được xem xét hỗ trợ kinh phí khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về việc kê khai hoạt động chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản với chính quyền cấp xã theo đúng quy định.

Tuy nhiên, do đặc thù chăn nuôi tại khu vực này chủ yếu mang quy mô nhỏ lẻ, tự phát hộ gia đình, nên hầu hết người dân đều bỏ qua bước thủ tục hành chính này. Ngay cả các hộ nuôi tôm quy mô lớn sử dụng hệ thống quạt nước công nghiệp hay các trang trại nuôi lợn tập trung, quy trình kê khai đầu vào và lưu trữ hóa đơn, chứng từ mua con giống gần như không được thực hiện.

Giải pháp nào để dòng vốn hỗ trợ thiên tai không bị 'mắc kẹt'?

Ông Đoàn Minh Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân cho biết, địa phương được phân bổ nguồn kinh phí hỗ trợ hơn 45,3 tỷ đồng. "Vướng mắc lớn nhất hiện nay là hồ sơ, thủ tục do người dân gửi lên chưa đầy đủ, do quá trình nuôi trồng ban đầu họ không kê khai với Ủy ban nhân dân xã", ông Phong nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Hiệp, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã An Ninh Tây giải thích thêm, việc người dân chưa kịp thời kê khai nguồn gốc cũng như biến động vật nuôi với cơ sở khiến cơ quan quản lý không có dữ liệu gốc để ký duyệt hồ sơ chi trả mà vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, các cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk đang phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã, phường rà soát, phân loại từng trường hợp thiệt hại để tìm phương án xử lý linh hoạt, mục tiêu chi trả đúng và đủ cho người dân nhưng không làm trái quy định pháp luật.

 Để dòng vốn hỗ trợ của Nhà nước phát huy được vai trò "phao cứu sinh" kịp thời sau thiên tai, việc thay đổi phương thức quản lý từ sự tự giác của người dân và tăng cường giám sát của chính quyền địa phương ngay trong quá trình sản xuất là việc cần thiết, thay vì chỉ xử lý phần ngọn khi hậu quả đã xảy ra.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html