Chiều 26/1, phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) bước vào phần xét hỏi.

Hội đồng xét xử TAND TP Hà Nội thẩm vấn các bị cáo từng là lãnh đạo Vicem nhằm làm rõ sai phạm trong quá trình thực hiện dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem” tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội).

Tại tòa, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (73 tuổi, cựu Tổng giám đốc Vicem) khai rằng dự án trung tâm điều hành là mong mỏi của hàng nghìn cán bộ nhân viên do nhu cầu trụ sở làm việc mới. Vì vậy, dù biết hiệu quả hoàn thành thấp, đơn vị vẫn quyết tâm triển khai. Bị cáo nói không ngờ sự việc lại dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khiến mình phải đứng trước tòa.

Về cáo buộc Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, bị cáo Ngọc Anh cho rằng bản thân không vi phạm vì không chỉ đạo cấp dưới tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu. Theo lời khai, số tiền doanh nghiệp gửi lại chỉ là phần họ trích từ lợi nhuận sau khi trúng thầu để “cảm ơn”.

Tuy nhiên, bị cáo thừa nhận có nhận 800 triệu đồng từ Dư Ngọc Long (cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Vicem). Số tiền này được đưa nhiều lần, mỗi lần 100–200 triệu đồng vào các dịp lễ, Tết và ngày Quốc tế Lao động. Khi nhận, ông Long không nói rõ đây là tiền gì.

Trước câu hỏi của HĐXX rằng việc nhận các khoản tiền lớn như vậy từ hơn 10 năm trước là bất thường mà bị cáo lại coi là “nhỏ”, bị cáo Ngọc Anh trả lời rằng thời điểm đó thu nhập lãnh đạo Vicem rất cao, khoảng 80–100 triệu đồng mỗi tháng, nên ông không cảm thấy thắc mắc hay bất ngờ khi nhận tiền từ Dư Ngọc Long.

Bị cáo cũng trình bày, thời điểm chuẩn bị triển khai dự án, Dư Ngọc Long từng đưa Đỗ Đình Thu (khi đó là Tổng giám đốc Công ty Econ) đến gặp mình. Trong cuộc trao đổi, ông chỉ nói Long và Thu “tự bàn bạc”, không có chỉ đạo ngầm nào để doanh nghiệp trúng thầu. Bị cáo khẳng định đã khắc phục toàn bộ số tiền đã nhận.

Đối chất tại tòa, ông Đỗ Đình Thu khai đã nhờ Dư Ngọc Long giúp đỡ để trúng thầu và thỏa thuận “cảm ơn” 5% lợi nhuận. Sau khi trúng thầu, Công ty Econ lập khống chi phí nhân công và thuê thiết bị, gây thiệt hại hơn 15,6 tỷ đồng.

Theo lời khai, tổng số tiền ông Thu đưa cho Dư Ngọc Long là 3,25 tỷ đồng. Sau đó, bị cáo Long chia cho Nguyễn Ngọc Anh, Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch HĐTV kiêm cựu Tổng giám đốc Vicem) và Tạ Quang Bửu (cựu Phó Tổng giám đốc Vicem); phần còn lại sử dụng cá nhân.

Cáo trạng xác định quá trình triển khai dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem bộc lộ hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước và hoạt động đấu thầu, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn.

Cụ thể, giai đoạn 2006–2011, dù có tài liệu thể hiện giá thuê văn phòng và dịch vụ phụ trợ trên thị trường ở mức thấp, Dư Ngọc Long vẫn tham mưu áp dụng mức giá cho thuê và giá dịch vụ cao bất thường để tính toán hiệu quả kinh tế, làm cơ sở đề xuất triển khai dự án.

Trên cơ sở các số liệu không đúng thực tế này, ông Nguyễn Ngọc Anh đã ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng vốn dự kiến 1.482 tỷ đồng.

Trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, dù hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa hoàn chỉnh, Lê Văn Chung và Nguyễn Ngọc Anh vẫn chỉ đạo triển khai, dẫn đến tổng mức đầu tư liên tục được điều chỉnh tăng lên hơn 1.950 tỷ đồng và sau đó là 2.743 tỷ đồng.