Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra ngày 15/3/2026 được xem là ngày hội chính trị lớn của cả nước. Với TP Hồ Chí Minh, sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt khi đây là kỳ bầu cử đầu tiên sau khi Thành phố hợp nhất, hình thành một “siêu đô thị” có diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, gồm 168 xã, phường và đặc khu. Thành phố cũng là địa phương có số đại biểu Quốc hội đông nhất cả nước với 38 đại biểu cùng 125 đại biểu HĐND TP.

Theo thống kê, đến hết ngày 8/3, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức 2.836 hội nghị tiếp xúc cử tri và 3.906 buổi mạn đàm tiểu sử người ứng cử, thu hút hơn 152.000 lượt người tham dự. Những con số này cho thấy sự quan tâm và theo dõi sát sao của cử tri đối với các ứng viên, đồng thời thể hiện kỳ vọng lớn vào đội ngũ đại biểu sẽ được bầu.

Trong bối cảnh Thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới, cử tri mong muốn các đại biểu đổi mới tư duy và cách tiếp cận. Từ thực tiễn điều hành, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời coi hiệu quả thực chất và sự hài lòng của xã hội là thước đo. Với một siêu đô thị, cơ quan dân cử không chỉ dừng lại ở việc ban hành nghị quyết mà cần thúc đẩy cải cách, giúp bộ máy vận hành nhanh hơn, minh bạch hơn và sát thực tiễn hơn.

Cử tri TP Hồ Chí Minh kỳ vọng những đại biểu hiểu rằng mỗi quyết định liên quan đến quy hoạch, đầu tư công, phân cấp hay cải cách thủ tục hành chính đều tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Từ yêu cầu đổi mới tư duy, vấn đề trách nhiệm của đại biểu cũng được đặt ra rõ ràng hơn. Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho rằng đại biểu phải chịu trách nhiệm với kết quả sau kiến nghị của mình, không chỉ dừng lại ở việc chuyển đơn thư hay phát biểu tại diễn đàn. Theo ông, ở một siêu đô thị, nơi mỗi điểm nghẽn kéo dài đều gây tổn thất lớn cho xã hội, đại biểu cần theo đuổi lời hứa đến cùng, gắn uy tín cá nhân với kết quả thực tế.

Ở góc nhìn khác, TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh cho rằng hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử cần được nâng cao thông qua chuyển đổi số, tận dụng nguồn lực chuyên gia, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động giám sát. Theo ông, một đô thị hơn 14 triệu dân không thể được giám sát bằng phương thức thủ công mà cần dựa vào dữ liệu, theo dõi tiến độ xử lý kiến nghị, công khai tình hình thực hiện các dự án và ứng dụng công nghệ để rút ngắn khoảng cách giữa cử tri với cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Trong kỳ bầu cử lần này, nhiều cử tri đặt kỳ vọng vào việc giải quyết các vấn đề sát sườn của đời sống đô thị. Ông Lê Mạnh Hùng, cử tri phường Bình Thạnh, mong muốn các đại biểu tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” kéo dài như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm không khí, quản lý tài sản công, các dự án chậm tiến độ, an toàn thực phẩm và tình trạng quá tải ở y tế cơ sở.

Riêng trong lĩnh vực giáo dục, ông Hùng kiến nghị Nhà nước sớm phổ cập giáo dục THPT để mọi học sinh sau khi hoàn thành bậc THCS đều có cơ hội tiếp tục học tại các trường công lập, tránh tình trạng nhiều em buộc phải học trường tư với chi phí cao hoặc rẽ sang học nghề sớm do thiếu chỗ học.

Ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, cử tri phường Thủ Dầu Một, cũng bày tỏ mong muốn các đại biểu nhiệm kỳ mới gần gũi với người dân hơn, đổi mới tư duy và gắn lý luận với thực tiễn. Theo ông, đại biểu được bầu phải mang tiếng nói của cử tri đến đúng các diễn đàn và cơ quan có thẩm quyền để giải quyết những vấn đề của địa phương và Thành phố.

Thực tế các cuộc tiếp xúc cử tri gần đây cho thấy những vấn đề được người dân nêu ra ngày càng cụ thể, từ áp lực giao thông quanh sân bay Tân Sơn Nhất, nhu cầu kết nối metro, phát triển logistics và dịch vụ khu vực sân bay đến những băn khoăn về hệ thống y tế cơ sở. Điều này cho thấy việc xây dựng một đô thị đáng sống không chỉ là khẩu hiệu, mà đòi hỏi giải quyết từng bài toán cụ thể về hạ tầng, dịch vụ công và không gian sống.

Ở góc độ phát triển kinh tế, luật sư Phạm Ngọc Hưng, Trưởng Văn phòng luật sư Phạm Hưng, Phó Chủ tịch Trung tâm Hiệp hội doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh cho rằng sự tham gia của doanh nhân trong cơ quan dân cử có thể giúp chính sách bám sát thực tế thị trường, giảm độ trễ giữa ban hành và thực thi, đồng thời thúc đẩy cải cách trong các lĩnh vực như đất đai, hạ tầng và logistics.

Ông Phạm Minh Đông, Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Asia, cũng nhận định rằng nhiều chính sách nếu được thiết kế sát thực tế hơn sẽ tạo ra hiệu quả lớn cho phát triển kinh tế – xã hội. Theo ông, một đô thị đáng sống không chỉ là nơi có môi trường sống tốt mà còn là nơi người dân có việc làm ổn định, doanh nghiệp yên tâm đầu tư và thủ tục hành chính không trở thành chi phí vô hình.

Bên cạnh năng lực và thiện chí, vấn đề minh bạch cũng được xem là yếu tố quan trọng đối với đại biểu. Luật sư Phạm Ngọc Hưng nhấn mạnh yêu cầu kê khai lợi ích, kiểm soát xung đột lợi ích và tăng cường giám sát độc lập nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa lợi ích công và lợi ích thị trường. Đây là điều đặc biệt quan trọng với TP Hồ Chí Minh, nơi các quyết sách của cơ quan dân cử liên quan trực tiếp đến những chương trình lớn như hạ tầng, chuyển đổi số, tài chính đô thị và hợp tác công – tư.

Ở tầm rộng hơn, kỳ bầu cử lần này được xem là điều kiện chính trị quan trọng để triển khai các quyết sách của Nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống chính trị hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả cho TP Hồ Chí Minh sau khi hợp nhất.

TS Thạch Kim Hiếu, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Cán bộ TP Hồ Chí Minh nhận định đây là cuộc bầu cử đầu tiên của Thành phố trong bối cảnh quy mô lớn hơn, mục tiêu phát triển cao hơn và vai trò quan trọng hơn. Theo ông, kết quả bầu cử sẽ góp phần hình thành một hệ thống chính trị mới đủ năng lực để đưa Thành phố phát triển bền vững, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP Hồ Chí Minh cũng cho rằng bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là đợt sinh hoạt chính trị trọng đại, giữ vai trò then chốt trong việc triển khai các chiến lược phát triển đất nước theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Theo nhiều chuyên gia, lá phiếu của cử tri TP Hồ Chí Minh trong ngày 15/3/2026 không chỉ là sự lựa chọn đại biểu, mà còn là lựa chọn cho tương lai của Thành phố: chọn những người biết lắng nghe để thấu hiểu lòng dân, biết hành động để phục vụ nhân dân và sẵn sàng chịu trách nhiệm trước cử tri. Chỉ khi chọn đúng người, khát vọng xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành đô thị hiện đại, văn minh và phát triển bền vững mới sớm trở thành hiện thực.