Nhiều người thường cho rằng cơ thể già đi một cách chậm rãi và ổn định theo từng năm. Tuy nhiên, các nghiên cứu sinh học gần đây cho thấy quá trình lão hóa có thể diễn ra theo từng “bước nhảy”, với tốc độ thay đổi tăng mạnh ở một số giai đoạn nhất định trong đời người.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học tại Stanford University, quá trình lão hóa ở con người có xu hướng tăng tốc rõ rệt vào khoảng tuổi 44 và 60.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích các mẫu sinh học của 108 người trong độ tuổi từ 25 đến 75 và phát hiện nhiều biến đổi phân tử liên quan đến lão hóa xuất hiện mạnh hơn sau tuổi 40 và tiếp tục rõ rệt ở giai đoạn sau tuổi 60.
Tiến sĩ Michael Snyder cho biết tuổi thọ cao không đồng nghĩa với việc con người duy trì được trạng thái khỏe mạnh trong toàn bộ quãng đời đó. Theo ông, nhiều người dù sống lâu nhưng thời gian thật sự khỏe mạnh thường ngắn hơn tuổi thọ khoảng 11-15 năm.
Giai đoạn khoảng 44 tuổi: Cơ thể bắt đầu thay đổi rõ rệt
Theo các chuyên gia, từ đầu đến giữa tuổi 40, cơ thể bắt đầu xuất hiện nhiều biến đổi liên quan đến chuyển hóa và cấu trúc mô.
Một trong những thay đổi dễ nhận thấy là khả năng chuyển hóa chất béo, caffeine và rượu bia suy giảm. Điều này khiến cơ thể dễ tăng cân hoặc tích tụ mỡ hơn dù chế độ ăn uống không thay đổi quá nhiều.
Bên cạnh đó, lượng collagen trong cơ thể cũng bắt đầu giảm dần, khiến da kém đàn hồi và các mô liên kết suy yếu hơn trước. Nếu không duy trì tập luyện thường xuyên, khối lượng cơ bắp cũng có xu hướng giảm nhẹ theo thời gian.
Các chuyên gia cũng ghi nhận sự thay đổi nội tiết tố ở giai đoạn này, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, mức năng lượng và khả năng phục hồi sau căng thẳng.
Ngoài ra, cơ thể bắt đầu xuất hiện tình trạng viêm nền ở mức độ thấp kéo dài. Đây được xem là một trong những yếu tố liên quan đến cảm giác mệt mỏi và tốc độ hồi phục chậm hơn khi bước vào tuổi trung niên.
Nhóm nghiên cứu cho rằng những thay đổi này không chỉ do tuổi tác mà còn chịu tác động lớn từ lối sống kéo dài nhiều năm trước đó như chế độ ăn uống, vận động, giấc ngủ và thói quen sử dụng rượu bia.
Tuổi 60: Bước ngoặt lớn thứ hai của quá trình lão hóa
Nếu giai đoạn sau tuổi 40 được xem là thời điểm cơ thể bắt đầu thay đổi rõ rệt, thì khoảng tuổi 60 lại là giai đoạn nhiều hệ cơ quan bước vào quá trình suy giảm mạnh hơn.
Theo nghiên cứu, khả năng miễn dịch của cơ thể giảm đáng kể ở độ tuổi này, khiến người lớn tuổi dễ mắc bệnh nhiễm trùng và hồi phục chậm hơn.
Chức năng lọc của thận cùng khả năng điều hòa đường huyết cũng suy giảm rõ rệt, kéo theo nguy cơ cao hơn đối với các bệnh lý mạn tính như tim mạch, tiểu đường và rối loạn chuyển hóa.
Các chuyên gia cho rằng sức khỏe ở tuổi 60, 70 hay 80 chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen sống được duy trì trong suốt nhiều năm trước đó.
Lối sống là yếu tố quan trọng làm chậm lão hóa
Dù lão hóa là quá trình tự nhiên không thể tránh khỏi, các nhà khoa học nhận định con người vẫn có thể làm chậm tốc độ suy giảm của cơ thể bằng lối sống lành mạnh.
Việc duy trì vận động thể chất, kiểm soát cân nặng, ăn uống hợp lý và không hút thuốc được cho là có tác động tích cực đến sức khỏe lâu dài.
Đặc biệt, giai đoạn trung niên được xem là thời điểm quan trọng đối với sức khỏe não bộ. Theo các chuyên gia, việc kiểm soát huyết áp, duy trì hoạt động thể chất và tăng cường hoạt động trí tuệ trong độ tuổi 40-60 có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ khi về già.
Tiến sĩ Michael Snyder cũng khuyến nghị mọi người nên uống đủ nước để hỗ trợ chức năng thận, tập luyện sức mạnh nhằm duy trì khối cơ và kiểm soát cholesterol, đặc biệt khi chỉ số LDL tăng cao.
Các nhà khoa học cho rằng hiểu rõ những “bước nhảy” của quá trình lão hóa có thể giúp con người chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, từ đó kéo dài thời gian sống khỏe mạnh thay vì chỉ tăng tuổi thọ đơn thuần.
Bình luận
0