Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt tại Trung Quốc, đang tạo ra làn sóng cạnh tranh mạnh mẽ trên toàn cầu về công nghệ và dữ liệu. Tuy nhiên, phía sau cuộc đua này là một “mặt trận” ít được chú ý hơn nhưng đóng vai trò sống còn: điện năng và hạ tầng điện.

Nhiều chuyên gia nhận định, bản chất của sức mạnh tính toán chính là điện năng. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, đến năm 2030, nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu có thể tăng hơn gấp đôi, đạt khoảng 945 TWh – tương đương mức tiêu thụ của một quốc gia công nghiệp lớn.

Trong bối cảnh đó, các thiết bị điện – đặc biệt là máy biến áp – đang trở thành “nút thắt” của chuỗi cung ứng. Báo cáo của Citibank cho thấy nguồn cung máy biến áp toàn cầu hiện thiếu hụt khoảng 30% và tình trạng này có thể kéo dài đến năm 2029.

Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm cung ứng quan trọng. Số liệu cho thấy, xuất khẩu máy biến áp của nước này trong năm qua đạt 64,6 tỷ nhân dân tệ, tăng gần 36%, trong khi giá trung bình mỗi sản phẩm cũng tăng khoảng một phần ba. Nhiều đơn hàng phục vụ các trung tâm dữ liệu đã được ký kết trước đến năm 2027.

Không chỉ riêng máy biến áp, toàn bộ ngành sản xuất thiết bị điện của Trung Quốc cũng được hưởng lợi từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp tại các tỉnh công nghiệp như Quảng Đông, Giang Tô đang vận hành hết công suất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ thị trường quốc tế.

Ở chiều ngược lại, sự phát triển của AI tại Trung Quốc cũng ghi nhận bước tiến đáng kể. Trong tháng 2 năm nay, lượng sử dụng mô hình AI đã lần đầu tiên vượt Mỹ, đạt 4,12 nghìn tỷ token. Điều này cho thấy lợi thế không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ nền tảng hạ tầng điện lực được tích lũy trong nhiều thập kỷ.

Trong kỷ nguyên dữ liệu lớn, yếu tố quyết định của trí tuệ nhân tạo không chỉ nằm ở chip bán dẫn hay thuật toán, mà còn là khả năng đảm bảo nguồn điện ổn định và linh hoạt. Quốc gia nào kiểm soát tốt hạ tầng năng lượng sẽ nắm lợi thế cạnh tranh quan trọng về chi phí và tốc độ phát triển AI trong tương lai.