Cơ chế lây lan biến thể của dịch bệnh Ebola

Sự xuất hiện của biến thể hiếm gặp Bundibugyo

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Châu Phi, đợt bùng phát lần này ghi nhận sự xuất hiện của biến thể Bundibugyo – một chủng virus hiếm gặp bên cạnh hai chủng kinh điển là Sudan và Ebola. 

Sự đa dạng và tính chất bất ngờ của các biến thể này đang gây ra áp lực lớn cho công tác chẩn đoán, phân loại và xây dựng phác đồ điều trị tại thực địa của các lực lượng y tế.

Cơ chế lây truyền của biến thể và thách thức từ triệu chứng lâm sàng

Y học xác định Ebola là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, lây truyền trực tiếp thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh như máu, nước bọt hoặc mồ hôi. Điểm thách thức lớn nhất trong giai đoạn đầu của dịch là thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Ở thể nhẹ, bệnh khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu gồm: Sốt cao, mệt mỏi kéo dài, đau cơ, đau đầu nghiêm trọng, viêm họng và đau họng.

Những biểu hiện ban đầu này rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý nhiệt đới phổ biến tại khu vực như sốt rét hoặc thương hàn. Hệ quả là việc phát hiện và cách ly ca bệnh bị chậm trễ. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng gây rối loạn chức năng nội tạng, tỷ lệ tử vong trung bình ghi nhận được lên tới khoảng 50%, thậm chí có thể dao động từ 25% đến 90% tùy thuộc vào từng đợt bùng phát thực tế.

Công tác kiểm soát dịch bệnh hiện tại đang đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống và địa lý: Hạn chế hạ tầng vùng sâu: Cơ sở hạ tầng y tế tại các vùng cô lập – đặc biệt là khu vực khai thác mỏ Mongbwalu – còn rất nghèo nàn, thiếu hụt nghiêm trọng các thiết bị chẩn đoán nhanh. Biến động dân cư tự do: Đặc điểm di động dân cư cao kết hợp với các hoạt động di chuyển xuyên biên giới tự do giữa Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang đẩy nhanh tốc độ phát tán của virus ra ngoài tầm kiểm soát của một quốc gia đơn lẻ.

Cảnh báo từ chuyên gia và giải pháp khẩn cấp 

Giới chuyên gia y tế quốc tế cảnh báo, do những hạn chế cố hữu trong việc tiếp cận y tế tại các vùng cô lập, quy mô thực tế của đợt dịch có thể lớn hơn đáng kể so với số liệu báo cáo chính thức từ các cơ quan quản lý.

Trước tình hình đó, các biện pháp kỹ thuật khẩn cấp đang được cơ quan chức năng các nước phối hợp thực hiện bao gồm: khoanh vùng ổ dịch chặt chẽ, thiết lập nhanh các trạm y tế dã chiến tại vùng biên mậu và đẩy mạnh chiến dịch tiêm chủng vắc-xin tại chỗ. 

Đây được xem là các mắt xích cốt lõi nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc khủng hoảng y tế quy mô lớn trên diện rộng.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html