Chuyển đổi cảng xanh: Hướng đi bền vững cho hệ thống cảng biển Việt Nam

Chuyển đổi cảng xanh từ chiến lược phát triển đến hành động cụ thể

Quá trình chuyển đổi cảng xanh tại Việt Nam đang được thúc đẩy trong bối cảnh ngành hàng hải phải thích ứng với chiến lược giảm phát thải khí nhà kính của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO), đồng thời phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 mà Việt Nam đã cam kết tại COP26. Khi các yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững ngày càng được chú trọng trong thương mại quốc tế, việc chuyển đổi mô hình hoạt động trở thành vấn đề gắn liền với khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp cảng biển.

Thực hiện kế hoạch triển khai Đề án phát triển cảng xanh tại Việt Nam, Cảng Quy Nhơn là một trong những đơn vị chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững. Doanh nghiệp xác định ba định hướng chiến lược gồm chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng xanh, nâng cao hiệu suất thiết bị gắn với giảm phát thải và ứng dụng công nghệ hiện đại để hướng tới mô hình cảng số – cảng xanh.

Theo ông Hồ Liên Nam, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công ty Cổ phần Cảng Quy Nhơn, lãnh đạo doanh nghiệp xác định phát triển xanh là định hướng quan trọng, từ đó chủ động xây dựng chiến lược, lộ trình và phân bổ ngân sách cho hoạt động đầu tư hạ tầng giao thông, thiết bị theo hướng thân thiện hơn với môi trường.

Việc xác định rõ mục tiêu và bố trí nguồn lực ngay từ khâu lập kế hoạch cho thấy chuyển đổi xanh cần được triển khai như một chiến lược phát triển dài hạn, thay vì chỉ dừng lại ở việc thay thế một số thiết bị trong quá trình khai thác.

Chuyển đổi cảng xanh cần đồng bộ công nghệ và phương thức quản lý

Tại hội nghị thường niên Hiệp hội Cảng biển Việt Nam năm 2026, với chủ đề “Cảng biển Việt Nam: Chuyển đổi xanh – vươn tới kỷ nguyên thịnh vượng”, các đại biểu đã thảo luận về những yêu cầu đặt ra đối với quá trình chuyển đổi của ngành cảng biển.

Theo ý kiến được đưa ra tại hội nghị, chuyển đổi xanh không đơn thuần là đầu tư thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ mới hay lựa chọn các nguồn năng lượng phù hợp hơn. Quá trình này còn đòi hỏi doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý, tổ chức khai thác hợp lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Ông Nguyễn Xuân Kỳ, Tổng Thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, cho biết hiệp hội đang phối hợp với các đơn vị liên quan, trong đó có Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam và cơ quan quản lý chuyên ngành hàng hải, trong quá trình xây dựng các chính sách và khuôn khổ pháp lý mới.

Sự phối hợp giữa doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý có vai trò quan trọng trong việc hình thành những điều kiện cần thiết cho chuyển đổi xanh. Bên cạnh nguồn vốn đầu tư, các cảng biển cần có định hướng và cơ chế phù hợp để triển khai giải pháp một cách thống nhất, gắn mục tiêu môi trường với hiệu quả kinh doanh.

Hiện đại hóa thiết bị, giảm phát thải trong hoạt động khai thác cảng

Theo thông tin tại hội nghị, quá trình chuyển đổi xanh của hệ thống cảng biển Việt Nam đã ghi nhận những kết quả bước đầu. Nhiều cảng đã đạt hoặc tiến gần đến các tiêu chí cảng xanh; một số cảng lớn được đầu tư thiết bị bốc xếp hiện đại, có khả năng tự động hóa và sử dụng điện để thay thế nhiên liệu hóa thạch.

Những thay đổi này giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất xếp dỡ, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và từng bước giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình khai thác. Việc ứng dụng công nghệ cũng tạo điều kiện để các cảng cải thiện phương thức vận hành, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ hoạt động vận tải và logistics.

Tuy nhiên, để những kết quả bước đầu trở thành chuyển biến lâu dài, quá trình đầu tư thiết bị cần được gắn với đổi mới quản trị và tổ chức sản xuất. Một hệ thống cảng vận hành hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào công nghệ được trang bị mà còn đòi hỏi khả năng khai thác hợp lý, phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận và sử dụng tiết kiệm các nguồn lực.

Hướng tới hệ thống cảng biển xanh và phát triển bền vững

Chuyển đổi xanh đặt ra yêu cầu thay đổi đối với doanh nghiệp cảng biển, nhưng đồng thời mở ra cơ hội đổi mới mô hình hoạt động. Khi thiết bị hiện đại, công nghệ số và phương thức quản lý hiệu quả được triển khai đồng bộ, các cảng có điều kiện nâng cao năng suất, giảm chi phí vận hành và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Từ định hướng của Cảng Quy Nhơn đến những giải pháp đang được triển khai trong toàn ngành, chuyển đổi xanh đang từng bước trở thành một phần trong chiến lược phát triển của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam. Đây cũng là hướng đi để hệ thống cảng biển thích ứng với yêu cầu giảm phát thải, đáp ứng xu thế thương mại bền vững và nâng cao hiệu quả khai thác trong dài hạn.

Mời quý khán giả xem thêm các chương trình hấp dẫn khác của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87/chuyen-trang-van-hoa--du-lich--lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html