Sau nhiều năm kiên trì cải cách, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt. Những nỗ lực tháo gỡ nút thắt về ký quỹ trước giao dịch (prefunding) và vận hành hệ thống công nghệ mới không chỉ là lời giải cho bài toán kỹ thuật, mà còn là lời khẳng định về vị thế của một nền kinh tế năng động đang tự tin hội nhập sâu rộng vào dòng chảy tài chính quốc tế.
"Bài kiểm tra" tháng 3: Khơi thông điểm nghẽn và chuẩn hóa kết nối
Đợt rà soát giữa kỳ của FTSE Russell vào tháng 3/2026 đóng vai trò như một thước đo thực tế về mức độ sẵn sàng của hạ tầng công nghệ và cơ chế vận hành. Theo ông Phùng Minh Hoàng, Giám đốc Chiến lược Công ty cổ phần Quản lý Quỹ Phú Hưng (PHFM), đây là giai đoạn đánh giá trọng tâm vào khả năng tiếp cận thị trường của các định chế tài chính quốc tế. Việc các công ty chứng khoán ngoại có thể kết nối thông suốt với hệ thống nội địa là yếu tố sống còn để các dòng vốn thụ động (ETF) có thể triển khai chiến lược đầu tư theo chỉ số một cách hiệu quả nhất.
Thực tế, rào cản lớn nhất trong quá khứ là yêu cầu ký quỹ 100% tiền mặt trước khi giao dịch đã được thay thế bằng những cơ chế linh hoạt hơn, tiệm cận chuẩn mực toàn cầu. Ông Hoàng nhận định, khi các rủi ro về xử lý giao dịch lỗi được kiểm soát và khả năng kết nối được mở rộng, đợt rà soát này sẽ không tạo ra rủi ro đáng kể cho lộ trình nâng hạng chính thức vào tháng 9/2026. Đây là kết quả của một quá trình nâng cấp đồng bộ, từ hệ thống KRX đến sự thay đổi trong tư duy quản lý của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Đồng quan điểm, ông Kojima Kazunobu, chuyên gia từ JICA, cho rằng sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những nỗ lực cải cách hạ tầng của Việt Nam là rất rõ rệt. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng lưu ý rằng dòng vốn sẽ không đổ vào ồ ạt ngay lập tức mà dịch chuyển theo lộ trình. Các nhà đầu tư chủ động vẫn sẽ duy trì sự thận trọng, quan sát kỹ lưỡng tính thanh khoản và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) trước khi đưa ra quyết định giải ngân lớn. Việc nâng hạng, vì thế, mang ý nghĩa là một sự cải thiện cấu trúc dài hạn hơn là một cú hích tức thời.
Hậu nâng hạng: Chuyển dịch tư duy từ "đúng luật" sang "minh bạch"
Khi tấm vé vào nhóm "Thị trường mới nổi" (Emerging Markets) đã cận kề, thách thức tiếp theo không còn nằm ở quy mô vốn hóa mà tập trung vào chất lượng nội tại. Ông Nguyễn Đức Hoàn, Tổng Giám đốc Chứng khoán ACB (ACBS), nhấn mạnh nâng hạng là chất xúc tác cực mạnh cho tâm lý nhà đầu tư, giúp Việt Nam lọt vào tầm ngắm của các quỹ đầu tư lớn nhất hành tinh. Trong kịch bản lạc quan, khi dòng vốn ngoại quay trở lại phối hợp cùng nền tảng vĩ mô ổn định, VN-Index hoàn toàn có thể chinh phục những cột mốc định giá mới, phản ánh đúng tiềm năng của nền kinh tế.
Dẫu vậy, để giữ chân dòng vốn "thông minh" và dài hạn, bài toán nâng chất lượng hàng hóa niêm yết phải được ưu tiên hàng đầu. Ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Khối Nghiên cứu đầu tư FIDT, chỉ ra thực tế rằng cơ cấu thị trường hiện vẫn quá tập trung vào nhóm tài chính và bất động sản. Để hấp dẫn các tổ chức quốc tế, thị trường cần thêm những "món ăn" mới từ các ngành công nghệ, năng lượng xanh và sản xuất tiêu dùng. Bên cạnh đó, việc áp dụng các chuẩn mực quản trị doanh nghiệp khắt khe và báo cáo tài chính theo tiêu chuẩn quốc tế (IFRS) sẽ là "giấy thông hành" thiết yếu để doanh nghiệp nội địa tiếp cận nguồn vốn rẻ từ nước ngoài.
Thị trường hậu nâng hạng cũng đòi hỏi sự thay đổi quyết liệt từ chính các doanh nghiệp niêm yết. Không chỉ dừng lại ở việc công bố thông tin đúng quy định, doanh nghiệp cần chủ động đối thoại với nhà đầu tư bằng tiếng Anh và thực thi nghiêm túc các cam kết về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Chỉ khi tính minh bạch được đặt lên hàng đầu, các rủi ro về thao túng hay xung đột lợi ích được kiểm soát, thị trường chứng khoán Việt Nam mới thực sự trở thành một kênh huy động vốn trung và dài hạn bền vững, góp phần đưa nền kinh tế tiến xa hơn trên bản đồ tài chính thế giới./.
Bình luận
0