Mỗi độ xuân về, Chùa Hương đón hàng triệu lượt du khách và phật tử hành hương, tìm về chốn linh thiêng giữa núi rừng Hương Sơn. Tuy nhiên, trong nhiều năm, không gian tôn nghiêm nơi đây từng bị xâm lấn bởi hàng quán, ki-ốt dựng tạm, biển hiệu lộn xộn, âm thanh ồn ào, che khuất cảnh quan thiên nhiên và làm phai nhạt giá trị tâm linh sâu sắc của di tích.

Trước thực trạng đó, từ cuối năm 2025, xã Hương Sơn đã triển khai chiến dịch giải tỏa mạnh mẽ, tập trung vào các khu vực nhạy cảm như bến Thiên Trù, cửa động Hương Tích, Am Phật Tích, khu Giải Oan… Hàng loạt quầy hàng, nhà tạm, ki-ốt vi phạm bị tháo dỡ hoàn toàn. Sau giải tỏa, không gian đi bộ trong khu di tích được mở rộng, các tuyến đường nội khu trở nên thông thoáng, cảnh quan núi rừng và các công trình tâm linh dần lộ diện rõ nét sau nhiều năm bị che phủ.

Chính quyền địa phương xác định, giải tỏa chỉ là bước khởi đầu, quan trọng hơn là duy trì kỷ cương lâu dài. Công tác quản lý được chuyển từ theo đợt sang thường trực, với Ban Quản lý Khu di tích và danh thắng Hương Sơn làm nòng cốt. Các lực lượng chức năng được bố trí giám sát liên tục tại những “điểm nóng”, xử lý ngay từ khi vi phạm mới manh nha, không chỉ trong cao điểm lễ hội mà cả trước và sau mùa.

Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải nhấn mạnh, nếu để tái lấn chiếm sau giải tỏa thì coi như chưa hoàn thành trách nhiệm. Trách nhiệm này không chỉ thuộc về chính quyền cơ sở và Ban Quản lý, mà còn gắn với từng cá nhân được giao nhiệm vụ. Quan điểm xuyên suốt là xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan, tránh tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.

Song song với biện pháp hành chính, xã Hương Sơn chú trọng tạo sự đồng thuận trong cộng đồng. Nhiều hộ kinh doanh đã tự nguyện di dời, ủng hộ chủ trương sắp xếp lại hoạt động buôn bán theo hướng minh bạch, công bằng, phù hợp không gian lễ hội và bảo đảm sinh kế lâu dài. Công tác tuyên truyền về kinh doanh văn minh, bảo vệ di tích được đẩy mạnh, đi kèm sự kiên quyết loại bỏ các hành vi xâm hại cảnh quan và giá trị tâm linh.

Mùa lễ hội Chùa Hương 2026 được kỳ vọng sẽ là bước ngoặt, hướng tới một lễ hội văn minh, nơi du khách tìm thấy sự an yên, thanh tịnh thay vì ồn ào thương mại. Việc trả lại không gian nguyên bản cho di tích không chỉ gìn giữ di sản cho hiện tại, mà còn là trách nhiệm với các thế hệ mai sau, góp phần khẳng định Chùa Hương là điểm đến tâm linh – văn hóa tiêu biểu của Thủ đô và cả nước./.