Trong nhiều năm qua, tài sản mã hóa tại Việt Nam luôn nằm trong tình trạng không cấm nhưng cũng không thừa nhận về mặt pháp lý. Thực trạng này đã gây ra nhiều khó khăn hệ thống trong công tác quản lý thuế, đồng thời khiến việc bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư trở nên mong manh trước những biến động của thị trường. Tuy nhiên, kể từ ngày 27/3/2026, nút thắt quan trọng này đã chính thức được gỡ bỏ khi Thông tư số 32/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành. Đây được xem là văn bản hướng dẫn then chốt cho việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ. Thông tư không chỉ đơn thuần là công cụ thu ngân sách mà còn là lời giải cho bài toán định danh tài sản số, tạo điểm tựa pháp lý vững chắc cho hàng triệu nhà đầu tư và các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam.
Đòn bẩy từ chính sách thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân
Một trong những điểm sáng nhất của Thông tư 32/2026/TT-BTC nằm ở các quy định về thuế giá trị gia tăng (GTGT). Tại Điều 3 của Thông tư, Bộ Tài chính đã xác định hoạt động chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Theo phân tích từ các chuyên gia kinh tế, quyết định này mang tính chiến lược nhằm giảm bớt chi phí giao dịch cho nhà đầu tư, từ đó thúc đẩy tính thanh khoản mạnh mẽ cho thị trường trong giai đoạn thí điểm. Đây là bước đi thận trọng nhưng đầy quyết liệt của cơ quan quản lý nhằm khuyến khích dòng vốn đổ vào thị trường tài sản số, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế số.
Đối với hàng triệu nhà đầu tư cá nhân, Thông tư 32 mang đến một cơ chế tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) vô cùng gọn nhẹ và minh bạch. Theo đó, mức thuế được áp dụng đồng nhất là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng mỗi lần giao dịch, dành cho cả cá nhân cư trú và không cư trú. Hình thức thu thuế được thực hiện trực tiếp thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) đã được cấp phép hoạt động. Quy định này có sự tương đồng mật thiết với cách tính thuế chuyển nhượng chứng khoán hiện nay, giúp nhà đầu tư dễ dàng tính toán nghĩa vụ tài chính và nâng cao ý thức tự giác tuân thủ pháp luật.
Phân tầng quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp chuyên nghiệp
Về phía các tổ chức, Thông tư xác định rõ lộ trình phân tầng quản lý đối với thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) để đảm bảo tính công bằng. Các nhà đầu tư tổ chức trong nước và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ VASP sẽ nộp thuế TNDN với thuế suất 20% trên thu nhập thuần, sau khi đã khấu trừ các chi phí hợp lý như giá vốn và chi phí vận hành. Việc yêu cầu khắt khe về hóa đơn, chứng từ chứng minh chi phí không chỉ giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ dòng tiền mà còn thúc đẩy các doanh nghiệp vận hành bài bản hơn. Riêng đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, mức thuế được ấn định theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần khi thực hiện giao dịch qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, đảm bảo sự đơn giản trong khâu kê khai và thu nộp.
Nhằm tạo ra một hệ thống quản lý nhất quán, Bộ Tài chính quy định thời điểm xác định doanh thu và thu nhập đối với các giao dịch tài sản mã hóa được thực hiện tương tự như pháp luật về chuyển nhượng chứng khoán. Đây là bước đi quan trọng trong kỷ nguyên số, nơi giao dịch diễn ra với tốc độ mili giây, giúp hệ thống của cơ quan thuế và doanh nghiệp dễ dàng tích hợp, đối soát dữ liệu thời gian thực. Sự ra đời của Thông tư 32 cùng với Nghị định 68/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử đã thiết lập một hệ sinh thái pháp lý khép kín. Khung khổ này giúp cá nhân và hộ kinh doanh loại bỏ tâm lý e ngại, không còn phải tìm cách lách luật như trước đây.
Ông Nguyễn Văn A, một nhà đầu tư công nghệ tại Hà Nội, chia sẻ rằng trước đây cộng đồng luôn lo ngại về tính hợp pháp của dòng tiền khi giải trình với ngân hàng. Với Thông tư 32, nhà đầu tư hiện đã có thể tự tin thực hiện nghĩa vụ thuế và yên tâm mở rộng quy mô đầu tư dưới sự bảo vệ của hành lang pháp lý. Tuy nhiên, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý chính sách ưu đãi thuế chỉ áp dụng khi giao dịch qua các tổ chức VASP được cấp phép. Đồng thời, việc lưu trữ hóa đơn điện tử vẫn là yêu cầu bắt buộc để xác định giá vốn, dù tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Những quy định này sẽ vận hành xuyên suốt lộ trình thí điểm cho đến khi có luật chính thức về thị trường tài sản mã hóa./.
Bình luận
0