Chính quyền địa phương 2 cấp: Khi cấp xã trở thành chủ thể phát triển

Cấp xã chuyển từ thực thi sang chủ động kiến tạo phát triển

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một bước đi quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy hành chính nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền cơ sở phát huy tính chủ động trong quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân.

Thực tiễn tại xã Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa cho thấy, sau khi thực hiện mô hình mới, khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tăng lên đáng kể. Cán bộ không chỉ thực hiện các nhiệm vụ hành chính thường xuyên mà còn trực tiếp tham mưu, triển khai nhiều lĩnh vực như phát triển kinh tế, quản lý lâm nghiệp, xây dựng, tài chính công và thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Sự thay đổi về chức năng, nhiệm vụ cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về năng lực chuyên môn, kỹ năng quản lý và khả năng điều hành thực tiễn. Đây vừa là áp lực, vừa là cơ hội để đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới.

Theo lãnh đạo UBND xã Khánh Vĩnh, mặc dù đội ngũ cán bộ cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ, song vẫn cần tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu công việc khi phạm vi quản lý ngày càng mở rộng.

Trao quyền gắn với nâng cao năng lực quản trị của cấp xã

Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết thủ tục hành chính, chính quyền cấp xã hiện nay đang đảm nhận ngày càng nhiều nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, xã Khánh Vĩnh được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba địa bàn có điều kiện phát triển khác nhau. Điều này đặt ra không ít khó khăn trong việc thống nhất quy hoạch, tổ chức quản lý và thực hiện các tiêu chí phát triển theo bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn hiện nay.

Qua rà soát, địa phương mới đạt 3 trong tổng số 10 tiêu chí nông thôn mới, trong đó tiêu chí về thu nhập vẫn là thách thức lớn do sự chênh lệch về điều kiện phát triển giữa các khu vực. Tuy nhiên, với mục tiêu phấn đấu hoàn thành thêm nhiều tiêu chí trong năm nay, chính quyền địa phương đang tập trung xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, phát huy tiềm năng từng vùng để thúc đẩy phát triển đồng đều.

Thực tiễn này cho thấy, khi cấp xã được giao thêm nhiệm vụ phát triển thì việc nâng cao năng lực quản trị địa phương trở thành yếu tố quyết định để chủ trương phân cấp, phân quyền phát huy hiệu quả.

Hoàn thiện thể chế để cấp xã thực sự trở thành động lực phát triển

Các chuyên gia cho rằng, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chỉ có thể phát huy hiệu quả bền vững khi đi cùng với quá trình hoàn thiện thể chế và tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Trong điều kiện mới, cấp xã cần được trao quyền nhiều hơn trong quản lý ngân sách, quy hoạch, đầu tư, tổ chức bộ máy và phát triển nguồn nhân lực. Khi quyền hạn được xác lập rõ ràng, đi đôi với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, chính quyền cơ sở sẽ có đủ điều kiện để chủ động điều hành, xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh và khai thác hiệu quả các tiềm năng phát triển tại địa phương.

Đồng thời, việc đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở cũng cần được quan tâm thường xuyên nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trình độ và kỹ năng đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận trong xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ngay từ cơ sở.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html