Xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang thời gian gần đây đã tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu. Iran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới – khiến nguy cơ gián đoạn nguồn cung ngày càng rõ rệt.
Theo Bộ Công Thương, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20% từ đầu năm và có thể tăng đột biến lên mức 120–140 USD/thùng nếu tình hình tiếp tục căng thẳng. Các chuyên gia nhận định khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Tại Việt Nam, tổng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu năm 2025 đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương 2,2–2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, nguồn cung trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, vì vậy nguy cơ thiếu hụt cục bộ có thể xảy ra nếu thị trường thế giới biến động mạnh.
Ngay sau khi chiến sự bùng phát, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành xây dựng phương án ứng phó. Ngày 4-3, Thủ tướng ký quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường và báo cáo hằng ngày.
Bộ Công Thương đồng thời chỉ đạo các nhà máy lọc dầu và hệ thống phân phối từ thương nhân đầu mối, doanh nghiệp phân phối đến các cửa hàng bán lẻ duy trì hoạt động liên tục, chủ động tìm kiếm nguồn nhập khẩu mới nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước. Các địa phương và lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu.
Trong khu vực, giá nhiên liệu đã tăng mạnh tại nhiều quốc gia. Giá diesel tại Lào tăng tới 33%, trong khi Thái Lan và Singapore cũng ghi nhận mức giá xăng cao. Theo Bộ Công Thương, rủi ro lớn nhất hiện nay là tình hình tại eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, có thể tiếp tục gây áp lực lên giá dầu toàn cầu.
Trao đổi với báo chí, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Chính phủ đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung và kiểm soát giá xăng dầu. Bộ dự kiến đề xuất Thủ tướng sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đồng thời kiến nghị Chính phủ trình Quốc hội giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Song song với đó, Bộ Công Thương đã thiết lập đường dây nóng và tổ chức các đoàn kiểm tra thường xuyên nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, đầu cơ chờ tăng giá. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Người dân có thể phản ánh các trường hợp cửa hàng ngừng bán không lý do hoặc bán sai giá niêm yết qua đường dây nóng 1900 888 655 hoặc cơ quan quản lý thị trường địa phương.
Trước nguy cơ biến động nguồn cung, cơ quan quản lý khuyến nghị người dân sử dụng nhiên liệu tiết kiệm, hạn chế phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên phương tiện công cộng hoặc đi chung xe. Việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ, duy trì áp suất lốp đúng tiêu chuẩn và tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm 10–15% mức tiêu hao nhiên liệu.
Đối với doanh nghiệp, Bộ Công Thương khuyến nghị xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu, tối ưu hoạt động logistics, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng và từng bước chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Ngoài ra, việc làm việc từ xa khi phù hợp cũng được xem là giải pháp góp phần giảm nhu cầu đi lại và tiêu thụ nhiên liệu.
Theo Bộ Công Thương, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm và hiệu quả được xem là giải pháp quan trọng nhằm góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và ổn định kinh tế vĩ mô./.
Bình luận
0