"Chiến dịch 500 ngày đêm": Mỗi ngày một hy vọng

Huy động tổng lực quy tập hài cốt liệt sĩ: Từ cam kết chính trị đến hành động

Nhìn vào diện rộng của công tác quy tập hiện nay, con số hơn 1.860 bộ hài cốt liệt sĩ quy tập được tính đến ngày 22/8 thể hiện nỗ lực tìm kiếm bền bỉ trên một không gian địa lý kéo dài từ trong nước đến biên giới các nước bạn. Sự phân bổ dữ liệu địa bàn cho thấy độ bao phủ toàn diện của chiến dịch: 839 hài cốt được cất bốc ngay trên dải đất quê hương, 174 hài cốt tìm thấy tại Lào và 850 hài cốt được di chuyển về từ Campuchia. 

Những con số này phản ánh một thực tế rằng, dù lớp bụi thời gian và sự biến đổi của địa hình qua hàng thập kỷ có làm mờ đi dấu vết chiến trường xưa, sự phối hợp liên ngành cùng cam kết quốc tế giữa Việt Nam và các nước bạn vẫn được duy trì ở mức độ ưu tiên cao nhất.

Khác với các hoạt động tìm kiếm đơn lẻ trước đây, việc đẩy mạnh Chiến dịch 500 ngày đêm cho thấy tư duy quản lý và tổ chức đã có bước chuyển biến mang tính hệ thống. Việc quy tập hài cốt liệt sĩ không còn dừng lại ở tinh thần trách nhiệm cảm xúc, mà đã nâng tầm thành một chiến dịch tổng lực, huy động tối đa lực lượng quân đội, chính quyền địa phương cùng các cơ quan giám định chuyên môn. 

Sự quyết liệt ấy xuất phát từ đòi hỏi khắt khe của thời gian: mỗi năm qua đi, điều kiện tự nhiên càng khiến công tác tìm kiếm thực địa trở nên vô cùng khó khăn, đòi hỏi tốc độ rà soát phải chạy đua trực tiếp với thời gian.

Từ hiện trường tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đến giá trị của từng di vật

Đi sâu vào các địa bàn trọng điểm mới thấy hết tính chất phức tạp và sự nhẫn nại của các đội tìm kiếm chuyên trách. Tại TP. Hồ Chí Minh, khu vực Công viên Lê Thị Riêng – nơi từng chứng kiến những khốc liệt của lịch sử đã trở thành điểm tựa cho công tác cất bốc quy mô lớn. 

Sau gần hai tháng kiên trì mở rộng phạm vi và đào bới từng tấc đất, lực lượng chức năng đã quy tập được 511 bộ hài cốt liệt sĩ, trong đó riêng một ngày làm việc cao điểm gần đây đã phát hiện thêm 17 hài cốt. Điều này chứng minh rằng ngay giữa lòng các đô thị hiện đại, ký ức chiến tranh vẫn còn ẩn sâu dưới lòng đất, đòi hỏi sự tỉ mỉ, trân trọng và tinh thần trách nhiệm nghiêm túc trong từng thao tác.

Song song với đó, tại vùng đất Quảng Trị – nơi từng chịu tải trọng bom đạn khổng lồ, Đội 584 thuộc Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị đã kiên trì tìm kiếm và đưa thêm 3 hài cốt liệt sĩ tại khu phố Như Lệ và Trí Bưu trở về, nâng tổng số đợt này lên 20 liệt sĩ. 

Hiện trường phản ánh sự khắc nghiệt đến nghẹn ngào của chiến tranh: có những hài cốt còn giữ nguyên trạng nằm im lìm trong tấm tăng ở độ sâu chưa đầy một mét, nhưng cũng có những phần di vật bị xáo trộn, đứt gãy sâu bên dưới các hầm bom. Dù ở trạng thái nào, mỗi mét đất được lật lên đều thể hiện sự cẩn trọng tối đa nhằm thu thập trọn vẹn những gì còn lại của người đã khuất, không để bất kỳ mảnh ký ức nào bị bỏ lại phía sau.

Đồng bộ quy trình khoa học trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ: Chiều sâu nhân văn và trách nhiệm thời đại

Nếu việc phát hiện và cất bốc hài cốt là bước đầu tiên của hành trình tri ân, thì việc trả lại đúng họ tên, quê quán cho các anh mới là đích đến hoàn chỉnh của công tác quy tập. 

Tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, khi lật mở những phần mộ chưa xác định thông tin, những manh mối lịch sử quý giá đã phát lộ. Đó là chiếc bút máy màu đỏ sẫm với dòng chữ khắc tay tỉ mỉ "Phạm Tạo", hay chiếc bình tông kim loại đã bị oxy hóa hằn rõ nét chữ "THOA". 

Những ký tự khắc vội trong thời gian chiến đấu không chỉ là kỷ vật cá nhân thiêng liêng, mà trong góc nhìn khoa học, chúng chính là những căn cứ thực chứng vô giá giúp thu hẹp phạm vi đối sánh và tìm kiếm nhân thân.

Để chuyển hóa những manh mối thực địa thành căn cứ pháp lý và lịch sử vững chắc, Chiến dịch 500 ngày đêm đã thiết lập một quy trình vận hành liên hoàn khép kín: từ khâu tìm kiếm, quy tập trên thực địa, lấy mẫu sinh học, tiến hành giám định ADN khoa học, đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ và bảo đảm an toàn trên toàn địa bàn. 

Việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào giám định sinh học kết hợp với cơ sở dữ liệu thông tin di truyền là một bước tiến vượt bậc trong công tác chính sách. Đây chính là lời giải thiết thực nhất cho bài toán xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã mờ thông tin theo thời gian, hiện thực hóa niềm hy vọng khắc khao suốt nửa thế kỷ qua của các gia đình thân nhân, đồng thời khẳng định đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc bằng những hành động khoa học và nhân văn sâu sắc.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại:

https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f…lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html