Mới đây, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình đã tiếp nhận và cấp cứu một bệnh nhi 12 tuổi bị ngộ độc sau khi ăn hạt củ đậu. Theo khai thác bệnh sử, sau khi ăn khoảng 3–4 hạt củ đậu luộc, trẻ xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn nhưng chưa có biểu hiện đau đầu, chóng mặt hay co giật. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để cấp cứu kịp thời.

Trước đó, tại Ninh Bình, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu cũng tiếp nhận 6 bệnh nhân trong cùng một gia đình, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ, bị ngộ độc sau khi ăn hạt củ đậu. Các bệnh nhân có biểu hiện buồn nôn, đau bụng, kích thích, vật vã, rối loạn ý thức, trong đó một trẻ bị co giật. Những trường hợp nặng đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Nam Định, sau đó có 3 ca tiếp tục chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng hôn mê. Hai bệnh nhân nặng nhất là người đàn ông 58 tuổi và trẻ 19 tháng tuổi phải thở máy, gây mê và điều trị tích cực.

Theo bác sĩ Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình, các trường hợp trên là lời cảnh báo nghiêm túc về nguy cơ ngộ độc khi ăn hạt củ đậu – loại hạt thường bị nhầm tưởng là vô hại. Củ đậu là loại củ quen thuộc, thường dùng làm món ăn vặt hoặc chế biến trong bữa ăn gia đình, nhưng phần hạt tuyệt đối không được sử dụng làm thực phẩm.

Các bộ phận khác của cây củ đậu như thân, lá, hoa, quả và hạt đều chứa độc tố tự nhiên, trong đó hạt củ đậu chứa chất kịch độc rotenone – một hoạt chất thường dùng trong sản xuất thuốc trừ sâu và diệt cỏ. Chất này tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, gây ức chế quá trình chuyển hóa năng lượng của tế bào, có thể dẫn đến ngộ độc nặng.

Do hình dạng thân, lá, quả và hạt của cây củ đậu dễ bị nhầm lẫn với đậu cove và một số cây họ đậu khác, nhiều người dân và trẻ em đã hái ăn, dẫn đến ngộ độc nguy hiểm. Các triệu chứng thường gặp khi ngộ độc gồm buồn nôn, nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, choáng váng, khó thở; trường hợp nặng có thể hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người lỡ ăn phải hạt hoặc các bộ phận kịch độc của cây củ đậu, trong vòng một giờ cần tiến hành sơ cứu và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Với người lớn hoặc trẻ lớn còn tỉnh táo, có thể cho uống nước để gây nôn trước khi đến bệnh viện.

Người dân tuyệt đối không ăn hạt củ đậu, đồng thời cần nhắc nhở, giám sát trẻ nhỏ, tránh để trẻ tò mò ăn thử. Khi có dấu hiệu nghi ngộ độc, phải đưa người bệnh đi cấp cứu ngay. “Ngộ độc hạt củ đậu vô cùng nguy hiểm, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và có thể gây tử vong nhanh chóng”, bác sĩ nhấn mạnh.