Chặn khai thác IUU ngay từ bờ, trước mỗi chuyến ra khơi

Khai thác IUU được ngăn chặn ngay từ bến cảng

Công tác phòng, chống khai thác IUU tại Đà Nẵng đang được triển khai theo hướng kiểm soát ngay từ khi tàu cá còn ở bờ. Tại Cảng cá An Hòa, xã Núi Thành, trước khi hơn 40 tàu câu mực tiếp tục những chuyến biển dài ngày, lực lượng Cảnh sát biển phối hợp với kiểm ngư, bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương trực tiếp gặp gỡ, kiểm tra, tuyên truyền và nhắc nhở ngư dân chấp hành các quy định pháp luật.

Kiểm tra từ khi tàu còn neo tại cảng giúp phát hiện sớm nguy cơ vi phạm, bảo đảm mỗi phương tiện rời bến đều đáp ứng các quy định về khai thác thủy sản.

Ngoài nhiên liệu, lương thực, thực phẩm và ngư cụ, việc nắm chắc quy định về vùng biển được phép khai thác, các hành vi bị nghiêm cấm hay yêu cầu duy trì thiết bị giám sát hành trình đã trở thành một phần quan trọng trong hành trang của mỗi chuyến biển. Những nội dung này được lực lượng chức năng tuyên truyền thường xuyên, giúp ngư dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trước khi rời bến.

Theo Đại úy Ngô Bảo Quyền, Thuyền trưởng tàu Cảnh sát biển 4032, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, việc tuyên truyền, kiểm tra ngay tại bến từ sớm, từ xa giúp công tác phòng, chống IUU trên biển thuận lợi hơn, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với ngành thủy sản Việt Nam.

Khai thác IUU giảm khi ngư dân hiểu và chủ động chấp hành pháp luật

Việc hạn chế khai thác IUU không chỉ phụ thuộc vào các đợt kiểm tra trên biển mà còn bắt đầu từ nhận thức của chính ngư dân. Nhiều cuộc tuyên truyền chỉ diễn ra trong vài phút trên boong tàu trước giờ xuất bến, nhưng qua từng lần gặp gỡ, những quy định pháp luật dần trở thành kiến thức mà các thuyền trưởng và chủ phương tiện chủ động ghi nhớ, thực hiện.

Từ những cuộc trao đổi trực tiếp đến tài liệu hướng dẫn cụ thể, các quy định về khai thác IUU được đưa đến từng chủ tàu, thuyền trưởng để hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Ông Phạm Văn Huy, Thuyền trưởng tàu QNA 91056 TS, cho biết trước đây nhiều ngư dân chưa nắm đầy đủ các quy định về khai thác trên biển. Nhờ được Cảnh sát biển thường xuyên phổ biến pháp luật, bà con hiểu rõ hơn yêu cầu không khai thác trái phép, không xâm phạm vùng biển nước ngoài và chỉ hoạt động trong phạm vi được phép. Việc chấp hành không chỉ giúp tránh vi phạm mà còn góp phần bảo vệ ngư trường và quyền lợi chung của cộng đồng ngư dân.

Theo ông Phan Trinh, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Tam Giang, xã Núi Thành, tình trạng vi phạm của ngư dân đã giảm rõ rệt trong năm 2026 so với trước đó. Khi nhận thức pháp luật được nâng lên, việc tuân thủ các quy định cũng dần trở thành ý thức tự giác trong mỗi chuyến ra khơi.

Tăng kiểm soát tàu cá, ngăn vi phạm trước khi rời bến

Nhờ tăng cường kiểm soát tàu cá từ bờ ra biển, đến nay toàn thành phố Đà Nẵng không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Các trường hợp khai thác ven bờ không đúng quy định hoặc mất kết nối thiết bị giám sát hành trình cũng được tập trung kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời.

Từ thiết bị trên từng tàu cá đến hệ thống giám sát tại trung tâm, hoạt động của phương tiện được theo dõi nhằm kịp thời cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ vi phạm trên biển.

Cách làm hiện nay hướng tới việc nhận diện nguy cơ trước khi tàu rời bến thay vì chỉ chờ phát hiện vi phạm khi phương tiện đã hoạt động ngoài khơi. Điều này giúp giảm áp lực kiểm tra trên biển, đồng thời hạn chế khả năng phát sinh các hành vi có thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung trong chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Đại tá Nguyễn Minh Khánh, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 cho rằng khi ngư dân hiểu rõ pháp luật, tỷ lệ vi phạm sẽ giảm. Lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục đặt mục tiêu tuyên truyền đầy đủ, cảnh báo sớm và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định.

Hướng tới nghề cá an toàn, hợp pháp và bền vững

Chặn vi phạm IUU không chỉ bắt đầu từ ngoài khơi mà ngay tại bến cảng, trước từng chuyến biển. Khi mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân đều nắm rõ giới hạn khai thác, duy trì thiết bị giám sát hành trình và tuân thủ quy định pháp luật, nguy cơ vi phạm sẽ được hạn chế ngay từ đầu.

Mỗi chuyến tàu rời bến đúng quy định không chỉ giúp ngư dân có một chuyến biển an toàn, hợp pháp mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn ngư trường và sinh kế lâu dài. Đây cũng là một trong những nền tảng để ngành thủy sản Việt Nam từng bước đáp ứng các yêu cầu quốc tế, hướng tới phát triển nghề cá có trách nhiệm và bền vững.