"Câu view" trên nỗi đau: Sự vô cảm và nguy cơ vi phạm pháp luật trên không gian mạng

Quan ngại hành vi biến bi kịch thành nội dung câu view

Trong suốt thời gian các lực lượng chức năng gồm công an, quân sự, biên phòng cùng các lực lượng tại chỗ nỗ lực triển khai công tác tìm kiếm nạn nhân, một thực trạng đáng quan ngại khác lại diễn ra trên bờ biển. Đó là sự xuất hiện của nhiều nhóm người hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội, liên tục vây quanh khu vực gia đình nạn nhân túc trực để livestream trên các nền tảng mạng xã hội nhằm câu view.

Hoạt động đưa tin chuẩn mực nhằm hỗ trợ lan tỏa thông tin tìm kiếm là cần thiết. Tuy nhiên, việc cố tình chĩa ống kính vào khoảnh khắc suy sụp tinh thần của người nhà, ghi lại chi tiết các hoạt động mang tính riêng tư hay những yếu tố mê tín dị đoan để phát sóng trực tiếp lại là hành vi vượt quá chuẩn mực đưa tin. Những hình ảnh mang tính thảm họa và bi kịch cá nhân vô hình trung trở thành công cụ thương mại hóa để kéo lượt xem và gia tăng tương tác.

Nhìn nhận dưới góc độ đạo đức xã hội và quy định pháp luật

Hành vi tập trung khai thác hình ảnh thương tâm của người khác nhận về sự phản ứng gay gắt từ dư luận. Xét dưới góc độ đạo đức, hành vi này thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với quyền riêng tư và nỗi đau của nạn nhân cũng như gia đình họ. Việc biến một sự cố bất hạnh thành nội dung giải trí hoặc thu hút sự chú ý đã trực tiếp xâm phạm đến nếp sống văn minh và tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

Xét dưới góc độ pháp lý, việc tự ý ghi hình, sử dụng hình ảnh và phát tán các thông tin riêng tư của cá nhân khi chưa được sự đồng ý là vi phạm nghiêm trọng quyền nhân thân được bảo hộ trong Bộ luật Dân sự. Khi động cơ thương mại và chỉ số tương tác ảo chi phối hành vi số, các nguyên tắc ứng xử văn minh tối thiểu trên không gian mạng đứng trước nguy cơ bị suy giảm nghiêm trọng.

Trách nhiệm từ hạ tầng công nghệ và thói quen xem nội dung câu view

Tình trạng khai thác bi kịch cá nhân để thu hút lượt xem xuất phát từ nhiều nguyên nhân kết hợp. Về phía người tạo nội dung, đây là sự lệch lạc trong nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Về phía kỹ thuật, thuật toán của các nền tảng mạng xã hội hiện nay có xu hướng ưu tiên phân phối những nội dung gây tò mò hoặc tác động mạnh đến cảm xúc, tạo điều kiện cho các video dạng này nhanh chóng lan truyền.

Bên cạnh đó, thói quen tiêu dùng thông tin của một bộ phận người dùng mạng – những người vô tình hoặc cố ý bấm xem, chia sẻ các nội dung giật gân cũng đóng vai trò gián tiếp duy trì nguồn cung cho dạng nội dung này. Nếu không có các biện pháp chế tài cụ thể và sự can thiệp kỹ thuật kịp thời, những hành vi phản cảm tương tự sẽ tiếp tục tái diễn.

Giải pháp ngăn chặn và thiết lập lại trật tự thông tin số

Để giải quyết triệt để tình trạng này, sự vào cuộc đồng bộ từ cả cơ quan quản lý, nền tảng công nghệ lẫn cộng đồng người dùng là điều bắt buộc. Về mặt quản lý nhà nước, các cơ quan chức năng cần thắt chặt công tác rà soát và kiên quyết xử lý nghiêm minh các vi phạm về phát tán thông tin, hình ảnh riêng tư xâm phạm đến danh dự và đời tư cá nhân theo đúng chế tài pháp luật hiện hành.

Song song với pháp lý, các đơn vị chủ quản nền tảng mạng xã hội cần đề cao trách nhiệm xã hội bằng cách chủ động can thiệp kỹ thuật, lập tức gỡ bỏ hoặc ngừng phân phối các nội dung vi phạm chuẩn mực, đồng thời áp dụng chế tài khóa tài khoản đối với các trường hợp tái phạm. Cuối cùng, yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự tỉnh táo của người sử dụng mạng khi chủ động loại bỏ, báo cáo các nội dung độc hại và kiên quyết từ chối tiếp tay cho các hành vi trục lợi thông tin.

Mọi sự cố hay bi kịch cá nhân đều cần được trả lại không gian riêng tư và sự tôn trọng tối thiểu. Việc thiết lập trật tự và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trên không gian mạng không chỉ bảo vệ quyền lợi cho nạn nhân, mà còn là yếu tố quyết định để xây dựng một môi trường thông tin an toàn, lành mạnh, văn minh.

Mời quý khán giả xem thêm các chương trình hấp dẫn khác của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87/chuyen-trang-van-hoa--du-lich--lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html