Mỗi dịp tổng kết năm học, mạng xã hội lại xuất hiện dày đặc hình ảnh giấy khen, bảng điểm cùng những chia sẻ đầy tự hào của các bậc phụ huynh về kết quả học tập của con em mình. Đây là niềm vui chính đáng trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, đằng sau những hình ảnh tưởng như vô hại đó lại tiềm ẩn nguy cơ làm lộ thông tin cá nhân của trẻ em, từ đó tạo cơ hội cho các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Theo cảnh báo của Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT/CC), một phần đáng kể dữ liệu cá nhân của trẻ em bị phát tán trên không gian mạng hiện nay bắt nguồn từ sự chủ quan của người lớn khi chia sẻ thông tin lên mạng xã hội.
Chỉ với một bức ảnh giấy khen hoặc bảng điểm được đăng công khai, nhiều dữ liệu quan trọng của trẻ có thể bị lộ như họ tên, ngày tháng năm sinh, tên trường, lớp học, mã số học sinh, hình ảnh khuôn mặt và các thông tin cá nhân khác. Đối với tội phạm mạng, đây là nguồn dữ liệu có giá trị để xây dựng các kịch bản lừa đảo hoặc thực hiện hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.
Từ những thông tin thu thập được trên mạng xã hội, các đối tượng có thể tổng hợp thành một “hồ sơ số” tương đối đầy đủ về nạn nhân và gia đình, qua đó triển khai nhiều thủ đoạn phạm tội tinh vi.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh giáo viên, cán bộ nhà trường hoặc nhân viên y tế gọi điện cho phụ huynh thông báo con em gặp tai nạn, đang cấp cứu khẩn cấp và yêu cầu chuyển tiền gấp. Việc nắm rõ họ tên, trường lớp của học sinh khiến các cuộc gọi này trở nên thuyết phục hơn, dễ khiến phụ huynh hoang mang và mất cảnh giác.
Bên cạnh đó, việc công khai hình ảnh, thông tin trường học và hoạt động sinh hoạt của trẻ cũng có thể tạo điều kiện để đối tượng xấu tiếp cận, theo dõi, quấy rối hoặc thực hiện hành vi xâm hại ngoài đời thực.
Đáng lo ngại hơn, hình ảnh trẻ em còn có thể bị thu thập để tạo tài khoản giả mạo trên mạng xã hội hoặc bị lợi dụng bởi công nghệ chỉnh sửa, tạo hình ảnh, video giả nhằm phục vụ mục đích lừa đảo, bôi nhọ danh dự hoặc tống tiền.
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo an toàn cho trẻ em trên không gian mạng, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo các bậc phụ huynh:
Hạn chế đăng tải công khai hình ảnh giấy khen, bảng điểm hoặc tài liệu có chứa thông tin cá nhân của trẻ. Khi muốn chia sẻ, cần che mờ hoặc xóa các thông tin như họ tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, tên trường, lớp học, mã số học sinh và các dữ liệu nhận diện khác. Thiết lập chế độ riêng tư phù hợp trên mạng xã hội; chỉ chia sẻ trong phạm vi gia đình, bạn bè thân thiết và hạn chế tối đa đăng tải công khai. Đồng thời cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn từ người lạ liên quan đến con em, đặc biệt các yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Khi nhận được thông tin tương tự, phụ huynh cần bình tĩnh xác minh trực tiếp với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm hoặc người thân trước khi thực hiện giao dịch. Đồng thời, cần thường xuyên hướng dẫn trẻ kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân và sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.
Sự cẩn trọng của cha mẹ và người thân chính là “lá chắn” hiệu quả nhất giúp bảo vệ trẻ em trước các rủi ro và cạm bẫy trên không gian mạng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc xâm phạm dữ liệu cá nhân, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý theo quy định.
Bình luận
0