Thời điểm đầu năm mới, nhiều quảng cáo dịch vụ tâm linh xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Lợi dụng xu hướng này, các đối tượng lừa đảo đã sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo lập các trang mạng, video và nhân vật tâm linh giả mạo nhằm tiếp cận, thao túng tâm lý người dùng.

Những lời cảnh báo như “gia đạo bất ổn”, “nhà có vong theo”, hay yêu cầu phải làm lễ giải hạn ngay lập tức thường được phát ra trong các buổi livestream để gây tâm lý lo lắng cho người xem. Tin vào những lời phán qua màn hình điện thoại, một người dân đã chuyển 3 triệu đồng để làm lễ giải hạn tại một cơ sở tâm linh được quảng bá ở Tuyên Quang.

Theo lời nạn nhân, người tư vấn cho biết nếu ở xa không thể đến trực tiếp thì chỉ cần mở điện thoại theo dõi buổi livestream làm lễ. Sau khi chuyển tiền, đến ngày làm lễ, nạn nhân gọi điện thì phát hiện số điện thoại và tài khoản Facebook đã bị chặn. Nhờ người quen kiểm tra mới biết không hề có ngôi đền như quảng cáo tại Tuyên Quang. Sau sự việc, điện thoại của nạn nhân còn liên tục nhận được nhiều cuộc gọi lạ mời chào vay vốn, khiến họ nghi ngờ thông tin cá nhân đã bị lợi dụng.

Một trường hợp khác cũng cho biết đã nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là “cô đồng chùa Bái Đính”, đọc chính xác tên tuổi và địa chỉ của mình, đồng thời nói gia đình cần làm lễ dâng sao giải hạn. Đối tượng còn gợi ý mua vòng phong thủy và bùa chú để “công đức vào chùa”, từ đó khiến nạn nhân tin tưởng và chuyển tiền.

Theo cơ quan chức năng, người phụ nữ này chỉ là một trong khoảng 28.000 nạn nhân của đường dây lừa đảo bán bùa chú và vật phẩm phong thủy qua mạng vừa bị Công an tỉnh Thái Nguyên triệt phá.

Cơ quan công an nhận định, hiện tượng “tâm linh số” đang bùng phát trên môi trường mạng. Với sự hỗ trợ của chatbot – các phần mềm có khả năng trò chuyện tự động như con người – tội phạm mạng có thể tiếp cận nhanh chóng những người đang tìm kiếm dịch vụ tâm linh. Dưới vỏ bọc thầy tướng số, các đối tượng sẽ tư vấn, dẫn dụ nạn nhân vào những kịch bản lừa đảo được dựng sẵn.

Thiếu tá Nguyễn Việt Thắng, Phó Đội trưởng Đội 3, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hải Phòng cho biết trong quá trình tư vấn, các đối tượng thường dựng lên những câu chuyện như gia đình gặp hạn, có vong theo hoặc vận xui đeo bám.

Sau khi khiến nạn nhân tin tưởng, chúng tiếp tục viện cớ nghi lễ chưa đúng thủ tục hoặc cần thực hiện thêm các nghi lễ khác để “cắt vong”, “giải hạn”, từ đó thao túng tâm lý và yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.

Các chuyên gia an ninh mạng cũng cảnh báo rằng nhiều tài khoản mạng xã hội hiện nay sử dụng công nghệ AI để tạo ra video, hình ảnh “thầy bà” giống như người thật. Trong khi đó, những thông tin cá nhân như tình trạng hôn nhân, công việc, bạn bè… thường được người dùng chia sẻ công khai trên mạng xã hội lại trở thành nguồn dữ liệu để tội phạm khai thác.

Theo anh Vũ Việt Tiến, chuyên gia an ninh mạng tại Công ty An ninh mạng Quốc gia Việt Nam, các đối tượng thu thập dữ liệu cá nhân trên mạng rồi đưa vào hệ thống AI để xây dựng kịch bản lừa đảo. Đồng thời, chúng sử dụng công nghệ deepfake để tạo ra các “ông đồng bà cốt ảo” dựa trên hình mẫu người thật, từ đó khiến nhân vật ảo có thể nói chuyện và tương tác với người dùng như thật.

Trước thực trạng này, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần giữ sự tỉnh táo và thận trọng khi tiếp cận các dịch vụ tâm linh trên môi trường mạng. Bởi tín ngưỡng không đồng nghĩa với mê tín, và trong thế giới số hiện nay, không phải mọi hình ảnh hay thông tin nhìn thấy trên mạng đều phản ánh sự thật.