Sáng 3/3, anh Thiện Nguyễn – đại diện một cửa hàng thực phẩm nhập khẩu tại phường Tân Bình (TPHCM) – cho biết nhận thông báo từ kho sỉ về việc chưa thể giao cá hồi tươi Na Uy theo các đơn đã đặt. Đây là mặt hàng chủ lực, đóng góp tỷ trọng doanh thu đáng kể cho cửa hàng.

Theo phía cung ứng, nhiều lô cá hồi tươi từ Na Uy đang mắc kẹt tại các trung tâm trung chuyển ở Trung Đông như Dubai, Doha hoặc phải chờ tại sân bay xuất phát do lệnh cấm bay. Việc các hãng hàng không hủy toàn bộ chuyến bay kết nối từ khu vực này đến nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, khiến chuỗi vận chuyển bị gián đoạn.

Tình trạng thiếu hàng không chỉ xảy ra tại một cửa hàng. Nhiều điểm kinh doanh cá hồi tươi ở TPHCM cũng đã hủy đơn do không nhập được hàng mới. Trong bối cảnh nguồn cung thu hẹp đột ngột, các đơn vị dự báo giá cá hồi tươi Na Uy có thể tăng trong vài ngày tới.

Đại diện Công ty TNHH H2T Food (phường Thới An, TPHCM) cho biết cá hồi Na Uy nhập vào Việt Nam gồm hai loại chính: cá hồi đông lạnh và cá hồi tươi.

Với cá hồi đông lạnh, sản phẩm được cấp đông sâu ở mức -18°C hoặc thấp hơn, sau đó vận chuyển bằng container lạnh đường biển. Thời gian vận chuyển dài nhưng chi phí logistics thấp hơn đáng kể, phù hợp phân khúc bán lẻ đại trà và chế biến công nghiệp.

Ngược lại, cá hồi tươi (chilled salmon) được bảo quản ở nhiệt độ 0-4°C, đóng trong thùng xốp kèm đá gel hoặc đá khô và gần như phụ thuộc hoàn toàn vào vận tải hàng không do yêu cầu thời gian giao nhanh. Sản phẩm này chủ yếu phục vụ sashimi và phân khúc cao cấp, nên giá bán cao hơn.

Phần lớn cá hồi tươi xuất phát từ Oslo (Na Uy), quá cảnh tại các trung tâm hàng không lớn ở Trung Đông rồi mới đến Hà Nội hoặc TPHCM. Các hãng vận chuyển phổ biến trên tuyến này gồm Qatar Airways, Emirates và Singapore Airlines.

Quy trình logistics với cá hồi tươi đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt chuỗi lạnh, đảm bảo nhiệt độ không vượt quá 4°C. Tổng thời gian vận chuyển thường 15-20 giờ để giữ độ tươi tối ưu. Khi chuyến bay bị hủy hoặc điều chỉnh lịch, các lô hàng phải lưu lại tại điểm trung chuyển, làm kéo dài thời gian vận chuyển.

Sự chậm trễ không chỉ ảnh hưởng tiến độ giao nhận mà còn tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng, dù chuỗi lạnh vẫn được duy trì. Đồng thời, doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí lưu kho và vận chuyển thay thế.

Trước tình hình này, nhiều đơn vị nhập khẩu cho biết đang theo dõi sát lịch bay, đồng thời cân nhắc chuyển hướng qua các trung tâm trung chuyển tại châu Âu hoặc Đông Á. Tuy nhiên, phương án này có thể khiến chi phí logistics tăng mạnh do cước hàng không biến động trong giai đoạn bất ổn.

Đại diện doanh nghiệp Sao Sáng Việt tại Hà Nội nhận định trong ngắn hạn, nguồn cung cá hồi tươi tại Việt Nam có thể gián đoạn cục bộ, đặc biệt với nhà hàng, khách sạn và chuỗi sushi phụ thuộc nguồn hàng tươi hằng ngày. Nếu tình trạng hủy chuyến kéo dài, giá bán lẻ có thể điều chỉnh tăng nhẹ.