Chiến dịch tổng kiểm kê tài sản công trên phạm vi toàn quốc tại thời điểm 0 giờ ngày 1/1/2026 được coi là đợt "sát hạch" lớn nhất từ trước đến nay đối với năng trị trị quốc gia về tài sản. Tuy nhiên, Công văn số 3023/BTC-QLCS vừa được Bộ Tài chính ban hành đã phát đi tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng về tiến độ thực hiện tại nhiều bộ, ngành và địa phương trọng điểm.

Điểm nghẽn từ khâu đăng ký đối tượng kiểm kê

Theo báo cáo từ Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), tính đến trung tuần tháng 3/2026, vẫn còn những khoảng trống đáng ngại ngay từ bước khởi đầu của quy trình. Cụ thể, 3 tổ chức lớn gồm Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam và Trung ương Hội Người mù Việt Nam vẫn "trắng" đơn vị đăng ký đối tượng kiểm kê.

Việc chậm trễ này không chỉ là vấn đề hành chính thuần túy mà còn cho thấy sự thiếu quyết liệt trong việc nhận diện và quản lý tài sản tại các hội đoàn. Bên cạnh đó, danh sách các đơn vị có tỷ lệ đăng ký chậm hơn mức bình quân chung của cả nước cũng xuất hiện những cái tên đáng chú ý như Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Bộ Y tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ở khối địa phương, Quảng Trị, Sơn La, Lào Cai và đặc biệt là đầu tàu kinh tế TP. Hồ Chí Minh cũng nằm trong nhóm "vùng trũng" về tiến độ đăng ký.

Một trong những nội dung trọng tâm của đợt tổng kiểm kê năm 2026 là làm rõ thực trạng tài sản kết cấu hạ tầng – xương sống của nền kinh tế. Tuy nhiên, dữ liệu từ phần mềm quản lý cho thấy việc đăng ký đối tượng kiểm kê ở phân khúc này đang rất hạn chế.

Đối với tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và hạ tầng hàng không, hiện mới chỉ có 3 địa phương là Gia Lai, Hưng Yên và Khánh Hòa hoàn thành việc đăng ký. Tương tự, tại lĩnh vực hạ tầng khu công nghệ thông tin tập trung, con số này còn khiêm tốn hơn khi chỉ có Gia Lai và Khánh Hòa thực hiện. Sự thiếu hụt dữ liệu từ các địa phương có hạ tầng giao thông và công nghệ phát triển mạnh như Hà Nội, Đà Nẵng hay Bình Dương đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng hoàn thành mục tiêu tổng quát của chiến dịch.

Nhiều đơn vị "trắng" báo cáo và tỷ lệ phê duyệt thấp

Giai đoạn lập, gửi và duyệt báo cáo kiểm kê tài sản cố định đang chứng kiến sự chậm trễ dây chuyền. Tính đến thời điểm hiện tại, có 6 cơ quan, tổ chức vẫn chưa có bất kỳ đơn vị trực thuộc nào gửi báo cáo lên hệ thống, bao gồm: Văn phòng Chủ tịch nước, Thanh tra Chính phủ, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Nghiêm trọng hơn, thống kê cho thấy có tới 18 cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ gửi báo cáo kiểm kê dưới mức 80% (mức bình quân chung của cả nước). Trong danh sách này có những bộ quản lý lượng tài sản khổng lồ như Bộ Công Thương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng các thành phố trực thuộc trung ương như TP. Hồ Chí Minh và TP. Cần Thơ. Việc chậm trễ tại các đơn vị quy mô lớn này tạo ra áp lực rất lớn cho hệ thống tổng hợp dữ liệu quốc gia khi thời hạn chót đang cận kề.

Trước tình hình tiến độ chưa đạt kỳ vọng, lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định việc tổng kiểm kê không đơn thuần là đếm tài sản, mà là căn cứ để hoạch định chiến lược tài chính quốc gia. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, tổng kiểm kê tài sản công lần này là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm nắm chắc nguồn lực của đất nước, từ đó có giải pháp khai thác, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí.

Lãnh đạo Bộ Tài chính nhấn mạnh, các đơn vị chậm trễ cần nhìn nhận rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Việc triển khai trên phần mềm đã được thiết kế tối ưu, do đó không thể lấy lý do kỹ thuật để trì hoãn. Bộ Tài chính yêu cầu thủ trưởng các bộ, cơ quan trung ương và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị thuộc phạm vi quản lý hoàn thành việc lập, duyệt báo cáo trên hệ thống phần mềm trước thời hạn quy định.

Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ diễn biến trên Phần mềm Tổng kiểm kê theo từng giờ. Những đơn vị tiếp tục để xảy ra tình trạng chậm trễ, thông tin thiếu chính xác sẽ bị xem xét trách nhiệm trong việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Việc thực hiện nghiêm túc và đúng tiến độ không chỉ đảm bảo tính chính xác của dữ liệu tài sản quốc gia mà còn là tiền đề để số hóa toàn diện công tác quản trị công. Khi dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", Chính phủ mới có thể đưa ra những quyết sách điều tiết nguồn lực hợp lý, đảm bảo mọi tài sản từ bàn ghế văn phòng đến hạ tầng sân bay đều được vận hành tối ưu cho sự phát triển của đất nước./.