Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã bổ sung các trường hợp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh. Quy định này áp dụng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh; cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Bên cạnh đó, các cá nhân nêu trên nếu không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế cũng thuộc diện phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trước khi xuất cảnh (điểm a, b khoản 5 Điều 17). Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch trong thực thi pháp luật, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi – người có quyền sở hữu thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối doanh nghiệp – đối với nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Nội dung này được pháp điển hóa từ Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/2/2025 của Chính phủ.

Luật cũng bổ sung quy định về việc hoàn thành nghĩa vụ thuế khi thực hiện chuyển nhượng dự án đầu tư hoặc chuyển nhượng vốn. Mục tiêu là giúp bên nhận chuyển nhượng nắm rõ các nghĩa vụ thuế còn tồn đọng của dự án, có cơ sở pháp lý để yêu cầu bên chuyển nhượng bàn giao, đối soát trước khi ký hợp đồng, từ đó giảm rủi ro pháp lý và nâng cao tính minh bạch của thị trường chuyển nhượng, đặc biệt với các giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Quy định này bảo đảm nguyên tắc nghĩa vụ tài chính gắn liền với dự án, tài sản được chuyển giao, đồng thời ngăn ngừa tình trạng bên chuyển nhượng bỏ lại nghĩa vụ thuế, gây thất thu ngân sách. Đây cũng là giải pháp nhằm thu đúng, thu đủ trong bối cảnh hoạt động mua bán, sáp nhập xuyên biên giới ngày càng gia tăng.

Theo đó, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam và cá nhân cư trú tại Việt Nam khi chuyển nhượng dự án đầu tư hoặc vốn phải hoàn thành nghĩa vụ thuế phát sinh từ hoạt động này theo quy định. Trường hợp tổ chức nước ngoài hoặc cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng vốn trực tiếp hoặc gián tiếp cho tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam hoặc cá nhân cư trú tại Việt Nam, thì bên nhận chuyển nhượng có trách nhiệm xác định, kê khai, khấu trừ và nộp thay số thuế phải nộp của bên chuyển nhượng.

Nếu cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng đều là tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài hoặc cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam, thì tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam nơi bên chuyển nhượng có vốn đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp phải thực hiện kê khai và nộp thay số thuế phải nộp của bên chuyển nhượng theo quy định (khoản 6 Điều 17).

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Riêng quy định tại Điều 13 và nội dung về sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 sẽ có hiệu lực sớm hơn, từ ngày 1/1/2026.