Sinh sống tại phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp (trước đây thuộc Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang), ông Nguyễn Chí Thảo (41 tuổi) từng loay hoay tìm hướng phát triển kinh tế cho 4.000 m² vườn gia đình. Do hệ thống đê bao chưa hoàn chỉnh, đất thường bị nhiễm mặn, cây trồng cho hiệu quả thấp, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

Năm 2021, trong thời gian giãn cách vì dịch Covid-19, ông Thảo tìm hiểu các mô hình kinh tế nông thôn và biết đến nghề nuôi ngọc trai nước ngọt ở miền Bắc. Từ suy nghĩ “miền Bắc làm được thì miền Tây cũng có thể”, ông mạnh dạn mua 100 con trai giống về thả nuôi.

Giai đoạn đầu đầy thử thách khi trai chết nhiều do thiếu kinh nghiệm kỹ thuật. Không bỏ cuộc, ông tiếp tục tự học qua tài liệu, điều chỉnh môi trường nuôi. Dần dần, ông nhận ra hệ thống mương vườn tại cù lao giàu phù sa và sinh vật phù du tự nhiên – điều kiện thuận lợi để trai sinh trưởng.

Ông cải tạo toàn bộ mương nước làm khu nuôi trai, kết hợp thả thêm cá tai tượng và một số loài cá khác, hình thành mô hình sinh thái đa tầng. Nhờ tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, chi phí nuôi giảm đáng kể. Sau hơn 4 năm, từ 100 con giống ban đầu, số lượng trai trong vườn đã tăng lên gần 2.000 con, nhiều con cho ngọc.

Khi thu hoạch những viên ngọc đầu tiên, ông Thảo không chỉ bán sản phẩm mà còn nghĩ đến việc biến mô hình này thành điểm tham quan. Tham gia du lịch cộng đồng tại địa phương, ông mở cửa vườn đón khách đến trải nghiệm thực tế.

Du khách đến Cù lao Thới Sơn nay không chỉ tham quan vườn trái cây, thưởng thức đặc sản mà còn được tận mắt xem giàn trai dưới mương, nghe kể hành trình khởi nghiệp và trực tiếp chứng kiến công đoạn tách vỏ lấy ngọc. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ và khách quốc tế, thích thú khi lần đầu tự tay “mò trai”, nhìn thấy viên ngọc còn ánh nước vừa được lấy ra.

Ngọc trai nước ngọt Thới Sơn có màu sắc tự nhiên, độ bóng dịu, được chế tác thành nhẫn, bông tai, dây chuyền… Trai nuôi càng lâu, kích thước và độ sáng của ngọc càng tăng.

Bên cạnh nguồn thu từ khách tham quan và bán trang sức, gia đình ông Thảo vẫn duy trì trồng mít, xoài, nhãn, bưởi để đa dạng thu nhập. Ông dự định mở rộng quy mô nuôi trai trong thời gian tới và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để bà con địa phương cùng phát triển.

Theo ông Thảo, nếu du lịch tiếp tục tăng trưởng ổn định, mô hình này không chỉ giúp gia đình cải thiện đời sống mà còn góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch của cù lao, tạo thêm sinh kế bền vững cho cộng đồng.