Gan nhiễm mỡ ngày càng phổ biến
Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong các tế bào gan. Bệnh có thể gặp ở người thừa cân, béo phì, mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc những người thường xuyên uống rượu bia. Đáng chú ý, số ca gan nhiễm mỡ không do rượu cũng đang gia tăng ở cả người trẻ tuổi do chế độ ăn nhiều năng lượng và ít vận động.
Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng.
Ảnh minh họa: TL
Có cần kiêng hoàn toàn đồ chiên rán?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, người bị gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải cắt bỏ hoàn toàn mọi món chiên rán. Tuy nhiên, đây là nhóm thực phẩm nên được hạn chế tối đa vì thường chứa nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa (trans fat) và lượng calo cao.
Nếu tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt là các món chiên ngập dầu hoặc sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, gan sẽ phải hoạt động nhiều hơn để chuyển hóa chất béo. Điều này có thể khiến tình trạng tích tụ mỡ trong gan trở nên nghiêm trọng hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn lipid máu và bệnh tim mạch.
Thay vì kiêng tuyệt đối, người bệnh có thể thỉnh thoảng ăn với lượng nhỏ nếu sức khỏe ổn định, đồng thời ưu tiên các phương pháp chế biến lành mạnh hơn như luộc, hấp, nướng hoặc áp chảo với ít dầu.
Những loại chất béo nên ưu tiên
Không phải mọi chất béo đều có hại cho gan. Cơ thể vẫn cần chất béo để hấp thu các vitamin tan trong dầu và duy trì nhiều chức năng sinh học.
Người bị gan nhiễm mỡ nên ưu tiên các nguồn chất béo không bão hòa như:
Dầu ô liu, dầu cải, dầu đậu nành. Cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi. Quả bơ. Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, hạt chia, hạt lanh.
Những thực phẩm này cung cấp axit béo có lợi, góp phần cải thiện chuyển hóa mỡ và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Các thực phẩm nên hạn chế
Ngoài đồ chiên rán, người mắc gan nhiễm mỡ cũng nên giảm tiêu thụ:
Thức ăn nhanh. Thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói. Nội tạng động vật. Bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm nhiều đường. Rượu bia, đặc biệt với người mắc gan nhiễm mỡ do rượu. Các loại đồ ăn chứa nhiều chất béo chuyển hóa.
Việc kiểm soát lượng đường và tinh bột tinh chế cũng rất quan trọng, bởi lượng đường dư thừa có thể được gan chuyển thành chất béo và tích tụ trong gan.
Chế độ ăn giúp cải thiện gan nhiễm mỡ
Các chuyên gia khuyến khích người bệnh xây dựng khẩu phần ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và thịt nạc.
Đồng thời, nên uống đủ nước, hạn chế đồ uống có đường và chia nhỏ bữa ăn nếu cần để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Một số nghiên cứu cho thấy mô hình ăn kiểu Địa Trung Hải, giàu rau củ, cá, dầu ô liu và ngũ cốc nguyên hạt, có thể mang lại lợi ích cho người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu khi kết hợp với giảm cân và vận động phù hợp.
Giảm cân đúng cách là "chìa khóa"
Với người thừa cân hoặc béo phì, giảm từ 5-10% trọng lượng cơ thể có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan và cải thiện chức năng gan ở nhiều trường hợp.
Tuy nhiên, việc giảm cân cần thực hiện từ từ thông qua chế độ ăn hợp lý và luyện tập đều đặn. Giảm cân quá nhanh hoặc áp dụng các chế độ ăn cực đoan có thể gây ảnh hưởng ngược đến sức khỏe gan.
Khi nào cần đi khám?
Gan nhiễm mỡ nếu không được kiểm soát có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan hoặc làm tăng nguy cơ ung thư gan ở một số trường hợp.
Người bệnh nên tái khám theo lịch hẹn, thực hiện các xét nghiệm và siêu âm khi có chỉ định của bác sĩ để theo dõi diễn tiến bệnh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, đau vùng hạ sườn phải kéo dài, mệt mỏi nhiều hoặc bụng to bất thường, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều trị gan nhiễm mỡ không dựa vào việc loại bỏ hoàn toàn một loại thực phẩm nào, mà là duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo và đường, kết hợp tập luyện thường xuyên để kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Bình luận
0