Nghi lễ nông nghiệp mang đậm triết lý nhân sinh

Lễ hội Mừng lúa mới (Bhuôih Haro Tơme) là nghi lễ quan trọng nhất trong đời sống của người Cơ Tu tại các xã Khe Tre, Nam Đông và Long Quảng. Diễn ra sau mỗi mùa thu hoạch, lễ hội là dịp để dân bản tạ ơn thần lúa (Giàng Haro) đã ban cho mùa màng bội thu, cuộc sống no ấm. Không gian lễ hội tập trung tại nhà Gươl – biểu tượng văn hóa tâm linh của bản làng, nơi quy tụ mọi thế hệ trong trang phục truyền thống dệt Dèng rực rỡ.

Mâm cúng được chuẩn bị công phu với những sản vật tinh túy của núi rừng như cơm lam nướng ống tre, cá xanh khô, rượu cần cùng các lễ vật mang tính biểu trưng cao như vải Dèng và trang sức mã não. 

Đặc biệt, nghi lễ đâm trâu truyền thống nay được tái hiện bằng hình tượng trâu chế tác từ xốp, vừa giữ được ý nghĩa tâm linh tạ ơn Giàng, vừa phù hợp với tinh thần văn minh và bảo tồn bản sắc trong bối cảnh mới.

Phát triển du lịch cộng đồng từ giá trị di sản

Việc ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 6/2025 là sự trân trọng của Nhà nước đối với nét văn hóa đặc sắc của người Cơ Tu. 

Theo ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế, đây là đòn bẩy để các địa phương miền núi đẩy mạnh khai thác du lịch sinh thái gắn liền với văn hóa bản địa. Hiện nay, các điểm đến tiềm năng như thác Phướng, thác Trời, đập Tràn hay hang Dơi đang được đặc biệt quan tâm để quy hoạch phát triển.

Thực tế thời gian qua, các điểm du lịch tại thôn Dỗi hay Thác Mơ đã trở thành những cái tên hút khách nhờ sự kết hợp khéo léo giữa thiên nhiên và văn hóa. Trong đó, mô hình du lịch cộng đồng tại thôn Dỗi được xem là điển hình mẫu trong việc kết nối di sản với phát triển kinh tế. 

Tại đây, du khách không chỉ tham quan cảnh quan mà còn được trải nghiệm điệu múa "Tung tung da dá" bập bùng bên ánh lửa. Việc đưa Lễ hội Mừng lúa mới vào hoạt động du lịch không chỉ giúp giới thiệu nét độc đáo của địa phương mà còn tạo ra sinh kế bền vững cho đồng bào từ chính những giá trị truyền thống vốn có./.