Trung tâm Dự báo thời tiết không gian (SWPC) thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) hôm nay thông báo trên mạng xã hội X rằng đây là cơn bão bức xạ Mặt Trời mạnh nhất trong hơn 20 năm qua. Lần gần nhất xảy ra bão cấp S4 là vào tháng 10/2003. Theo SWPC, các tác động tiềm tàng chủ yếu giới hạn trong hoạt động phóng tàu vũ trụ, hàng không và hệ thống vệ tinh. S4 là cấp gần cao nhất trong thang đo 5 cấp của bão bức xạ Mặt Trời.

SWPC đã gửi cảnh báo tới các hãng hàng không, NASA, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), Cơ quan Quản lý tình huống khẩn cấp Liên bang (FEMA), Tập đoàn North American Electric Reliability và các đơn vị vận hành khác để chuẩn bị ứng phó. “Chúng tôi đã thực hiện rất nhiều cuộc gọi để đảm bảo mọi đơn vị vận hành hạ tầng công nghệ trọng yếu đều nắm được những gì đang diễn ra”, nhà dự báo Shawn Dahl của SWPC cho biết.
Trong những thời điểm rủi ro bức xạ gia tăng, các phi hành gia trên trạm vũ trụ có thể di chuyển đến những khu vực được che chắn tốt hơn. Biện pháp này từng được áp dụng trong các cơn bão Mặt Trời trước đây, điển hình là bão địa từ xảy ra vào tháng 5/2024.
Bức xạ tăng cao cũng tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống vệ tinh phục vụ liên lạc và định vị. Trong sự kiện tháng 5/2024, công ty John Deere từng báo cáo một số khách hàng sử dụng GPS trong canh tác gặp trục trặc. Tuy vậy, nhìn chung các nhà vận hành vẫn duy trì được hoạt động ổn định của vệ tinh trên quỹ đạo và kiểm soát sự tích tụ dòng điện cảm ứng mạnh trong lưới điện.
Theo Ryan French, nhà vật lý Mặt Trời tại Phòng thí nghiệm Khí quyển và Vật lý không gian thuộc Đại học Colorado Boulder, trong đợt bão bức xạ Mặt Trời lần này, các nhà vận hành vệ tinh có thể cần hành động, nhưng khả năng xảy ra tác động công nghệ diện rộng đối với người dân là thấp.
Ông Dahl cho biết thêm, một cơn bão địa từ mạnh cũng đã tấn công Trái Đất vào khoảng 2h40 ngày 20/1 (giờ Hà Nội). Trong khi bão bức xạ Mặt Trời liên quan đến sự giải phóng mạnh các hạt tích điện di chuyển nhanh về phía Trái Đất, bão địa từ có tốc độ chậm hơn và bắt nguồn từ các vụ phun trào nhật hoa (CME) — hiện tượng plasma và từ trường bị phóng ra từ vành nhật hoa, lớp khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời.
Hoạt động Mặt Trời gia tăng cũng khiến cực quang xuất hiện rực rỡ hơn. Theo SWPC, các hạt năng lượng từ CME khi va chạm với từ trường Trái Đất sẽ tương tác với các khí trong khí quyển, tạo ra những dải ánh sáng nhiều màu sắc trên bầu trời. Lần này, cực quang có thể được quan sát tại phần lớn khu vực phía bắc nước Mỹ, thậm chí lan xuống bang Alabama và miền bắc California.

Bình luận
0