Áp lực bảo tồn san hô vịnh Nha Trang mùa du lịch hè

Hàng rào biển báo bị phớt lờ khi thủy triều rút

Vào cao điểm hè, dọc các bãi tắm ven bờ vịnh Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), lực lượng chức năng phải căng dây ranh giới để ngăn người dân và du khách lội xuống khu vực có rạn san hô lộ thiên lúc triều cường xuống thấp. Chính vì vậy, các nhân viên túc trực của Ban quản lý vịnh Nha Trang liên tục dùng loa cầm tay để phát đi thông điệp nhắc nhở khách tắm biển không di chuyển vào vùng nhạy cảm này.

Tuy nhiên, rào cản hành chính và dây bạt cảnh báo dường như chưa đủ sức ngăn dòng người hiếu kỳ. Mỗi khi vắng bóng lực lượng tuần tra hoặc vào những thời điểm dây ranh giới tạm hạ, hàng chục du khách lại thoải mái đi bộ, giẫm trực tiếp lên các gờ đá và rạn san hô ven bờ. Nhiều nhóm khách, bao gồm cả trẻ em, xem đây là khu vực khám phá lý tưởng mà không hề ý thức được rằng mỗi bước chân của họ đang bẻ gãy các mầm san hô non vốn mất nhiều năm mới có thể phát triển.

Đáng chú ý, dù các tấm biển cấm quy định rõ mức xử phạt hành chính từ 50 triệu đến 100 triệu đồng đối với hành vi hủy hoại cảnh quan, hệ sinh thái tự nhiên theo Nghị định số 38/2024/NĐ-CP, việc thực thi vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Phần lớn du khách thừa nhận họ chỉ quan tâm đến cảnh quan đẹp, hoạt động tắm biển giải trí mà không chú ý đến các tấm biển báo hay các khuyến cáo bảo vệ môi trường xung quanh.

Tác động môi trường rạn san hô vì các trải nghiệm du lịch biển tự phát 

Không chỉ dừng lại ở các rạn san hô ven bờ, áp lực từ hoạt động du lịch biển Nha Trang còn lan rộng ra các vùng lõi bảo tồn ngoài khơi như đảo Hòn Mun và các vùng lân cận. Vịnh Nha Trang được ví như "thiên đường" với hơn 350 loài san hô, chiếm tới 40% số loài trên thế giới. Vào mùa cao điểm, mỗi ngày vịnh đón trên dưới 10.000 lượt khách tham quan, kéo theo hàng trăm chuyến tàu du lịch, ca-nô neo đậu, xả thải tự phát.

Theo Tiến sĩ Hoàng Xuân Bền (Phó Viện trưởng Viện Hải dương học), các hoạt động trải nghiệm như lặn biển nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ gây ra hệ lụy dây chuyền nghiêm trọng. Bên cạnh việc vô tình giẫm đạp, làm gãy san hô, một bộ phận du khách còn có thói quen mang theo thức ăn để dụ cá. Do đó, hành động tưởng chừng như thể hiện tình yêu thiên nhiên này lại vô tình làm thay đổi, chuyển dịch tập tính tự nhiên của các loài sinh vật biển trong hệ sinh thái rạn. 

Đòi hỏi bức thiết về giới hạn sức chứa du lịch biển 

Rõ ràng nhìn từ góc độ sinh thái, hệ sinh thái san hô biển là một cấu trúc vô cùng nhạy cảm và rất dễ bị tổn thương trước các tác động ngoại cảnh. Với hơn 50% diện tích rạn san hô hiện nay đang nằm ở mức độ phủ kém, việc tiếp tục thả nổi hoặc khai thác du lịch vượt quá sức chịu đựng của tự nhiên sẽ đẩy hệ sinh thái này đến bờ vực suy thoái khó phục hồi.

Trước thực trạng đó, ông Phạm Ngọc Thưởng (Phó Trưởng phòng Bảo tồn, Ban Quản lý vịnh Nha Trang) nhấn mạnh, bài toán quản lý hiện nay không chỉ là tuyên truyền, nhắc nhở mà phải tiến tới kiểm soát nghiêm ngặt "giới hạn sức chứa" du lịch tại các phân khu bảo tồn. Nếu không nhanh chóng đưa ra các ngưỡng giới hạn về số lượng người và phương tiện được phép tiếp cận rạn san hô trong ngày, những giá trị đa dạng sinh học của vịnh Nha Trang sẽ bị xóa sổ từ chính ngành công nghiệp không khói.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html