Theo thống kê, có khoảng 40% những người mắc hội chứng tự kỷ làm việc không có lương, rất nhiều trẻ tự kỷ vẫn bị bắt nạt và cô lập. Tự kỷ, hay còn gọi là rối loạn phổ tự kỷ (ASD - Autism Spectrum Disorder), là một nhóm các tình trạng liên quan đến sự phát triển thần kinh, ảnh hưởng đến cách thức con người tương tác với thế giới xung quanh. Mặc dù nguyên nhân chính xác của hội chứng tự kỷ vẫn chưa được hiểu đầy đủ, nghiên cứu cho thấy yếu tố di truyền và môi trường đóng vai trò nhất định.
Nhận thức về tự kỷ đã tăng đáng kể trong những năm gần đây (Ãnh: True Life Center)
Tự kỷ là một sự rối loạn phát triển phức tạp, mỗi người mắc phải có thể biểu hiện ở những mức độ khác nhau. Có những người có khả năng ngôn ngữ và trí tuệ bình thường, thậm chí xuất sắc, nhưng lại gặp khó khăn trong việc tương tác xã hội. Ngược lại, có những người có trí tuệ hạn chế, nhưng lại có những khả năng đặc biệt như ghi nhớ tốt hoặc tài năng trong một lĩnh vực nào đó…
Người tự kỷ có thể được chẩn đoán ở độ tuổi sớm, nhưng cá nhân có thể tiếp tục phải đối mặt với những thách thức trong suốt cuộc đời. Điều này không có nghĩa là họ không thể hòa nhập vào xã hội hay sống một cuộc sống ý nghĩa. Trên thực tế, nhiều người tự kỷ đã vượt qua những thách thức, trở thành những cá nhân xuất sắc trong xã hội.
Trong những năm gần đây, nhận thức về chứng tự kỷ đã tăng lên đáng kể. Các chiến dịch như Light It Up Blue đã thu hút được sự chú ý trên toàn cầu và các nền tảng truyền thông xã hội, trở thành công cụ mạnh mẽ để chia sẻ những câu chuyện cá nhân và thúc đẩy tính hòa nhập. Tuy nhiên, những quan niệm sai lầm vẫn tồn tại, khiến cho những người tự kỷ gặp phải sự kỳ thị, phân biệt đối xử và thiếu đi cơ hội để phát triển. Một trong những hiểu lầm lớn nhất về người tự kỷ là không có khả năng giao tiếp, hoặc không có cảm xúc như những người khác. Điều này không đúng. Mặc dù người tự kỷ có thể gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc và giao tiếp xã hội, nhưng điều đó không có nghĩa là họ không cảm nhận được tình yêu thương, sự quan tâm hay mất đi những cảm xúc giống như người bình thường.
Nhiều người tự kỷ đã trở thành những cá nhân xuất sắc (Ãnh: NPR)
Ngày 2/4 hàng năm đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chọn là Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ. Chủ đề của ngày nhận thức về tự kỷ năm nay là Tôn vinh sự khác biệt. Chúng ta cần phải thay đổi cách nhìn nhận về tự kỷ: đây không phải là một căn bệnh cần phải chữa trị mà là một tình trạng cần được hỗ trợ và thấu hiểu. Mỗi người tự kỷ đều có quyền có một cuộc sống đầy đủ và được tôn trọng.
Một trong những điều quan trọng cần làm là tăng cường giáo dục cộng đồng về chứng tự kỷ. Khi mọi người hiểu rõ hơn, họ sẽ dễ dàng hơn trong việc xây dựng những môi trường thân thiện, hỗ trợ cho những người mắc tự kỷ; đồng thời nâng cao nhận thức rằng sự khác biệt không phải là điều cần phải sợ hãi hay xa lánh. Chúng ta cần phải thay đổi những quan niệm lỗi thời và tạo ra một xã hội hòa nhập, nơi mà mỗi cá nhân đều được tôn trọng và có cơ hội phát triển.
Các chính sách hỗ trợ, dịch vụ y tế, giáo dục và tâm lý đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp đỡ những người tự kỷ. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là thái độ của mỗi người trong cộng đồng. Sự chấp nhận và lòng nhân ái sẽ là những yếu tố then chốt giúp những người tự kỷ hòa nhập và sống cuộc sống đầy đủ. Chỉ khi thấu hiểu và yêu thương, chúng ta mới có thể xây dựng một tương lai tươi sáng hơn cho tất cả mọi người.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!